ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Αναρτήσεις στα social media υποστηρίζουν ότι η επίθεση με drone στη βρετανική βάση του Ακρωτηρίου ήταν «κλασική ισραηλινή false flag επίθεση», σχεδιασμένη ώστε να κατηγορηθεί το Ιράν και να συρθούν οι δυτικές χώρες σε πόλεμο.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ότι χρησιμοποιήθηκε μη επανδρωμένο αερόχημα (drone) Shahed, ιρανικής σχεδίασης και ότι εξετάζεται ευθύνη του Ιράν ή φιλοϊρανικών οργανώσεων, όχι του Ισραήλ. Δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη απόδειξη ότι η επίθεση στο Ακρωτήρι ήταν ισραηλινή επιχείρηση, ο ισχυρισμός στερείται τεκμηρίωσης και είναι παραπλανητικός.
Τη νύχτα της 1ης προς 2 Μαρτίου 2026, ένα μη επανδρωμένο αερόχημα (drone) έπληξε τη βάση RAF Akrotiri στη νότια Κύπρο, προκαλώντας περιορισμένες ζημιές χωρίς αναφορές για τραυματισμούς (πηγή: The Guardian· πηγή: BBC News·. Τις ίδιες ώρες και τις επόμενες ημέρες αναχαιτίστηκαν κι άλλα drones που φέρονταν να κατευθύνονταν προς τις βρετανικές βάσεις, ενώ εκδόθηκαν προειδοποιήσεις προς προσωπικό και κατοίκους, μετεγκαταστάθηκαν προσωρινά ορισμένες οικογένειες στρατιωτικών και ενισχύθηκαν τα αντιαεροπορικά μέτρα (πηγή: UK Defence Journal· πηγή: The Telegraph).
Στο πλαίσιο αυτό, αναρτήσεις σχετικά με αυτή την επίθεση διαδόθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδίως στο X όπου ο λογαριασμός @NHPUKOfficial του βρετανικού National Housing Party U.K. δημοσίευσε στις 5 Μαρτίου 2026 ανάρτηση με 754.000 προβολές, 46.000 likes και 14.000 reposts, στην οποία χαρακτηρίζει την επίθεση «κλασική false flag επίθεση του Ισραήλ» και καταλήγει ότι «το Ισραήλ είναι ο εχθρός μας, όχι το Ιράν». To National Housing Party UK (NHPUK) είναι ένα μικρό, εθνικιστικό κόμμα, χωρίς εκπροσώπηση στο Κοινοβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου.
Στο Facebook, κυκλοφόρησε ευρέως απόσπασμα ελληνικής ενημερωτικής εκπομπής στο οποίο ο καλεσμένος υποστηρίζει ότι «μπορεί να έχει έρθει και από το Ισραήλ», καθώς και αγγλόφωνο ρεπορτάζ που, αν και μεταφέρει με ακρίβεια τη θέση του βρετανικού Υπουργείου Άμυνας, χρησιμοποιείται στα σχόλια ως «απόδειξη» ότι η επίθεση δεν ήταν ιρανική. Η συνωμοσιολογική ιστοσελίδα GreekNewsOnDemand, δημοσίευσε άρθρο με τίτλο που αναφέρεται ρητά σε «Israel staging false flag attacks», χωρίς να παραθέτει τεχνικά ή πληροφοριακά στοιχεία.
Τι γνωρίζουμε για το drone και από που προήλθε
Το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας και διεθνή ρεπορτάζ περιγράφουν το όπλο ως drone «τύπου Shahed», δηλαδή ιρανικής σχεδίασης μη επανδρωμένο αερόχημα (UCAV), αντίστοιχο με αυτά που έχουν χρησιμοποιηθεί σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή. Το πιο γνωστό μοντέλο είναι το Shahed-136 και εκτοξεύεται συνήθως από πολλαπλούς εκτοξευτές που είναι τοποθετημένοι σε φορτηγά ή σε σταθερές πλατφόρμες.
Τα drone Shahed είναι μια σειρά μη επανδρωμένων αεροχημάτων (UCAV) που κατασκευάζονται στο Ιράν και χρησιμοποιούνται κυρίως ως drones αυτοκτονίας/περιπλανόμενο πυρομαχικό (loiteting munition). Αναπτύχθηκαν από την ιρανική αμυντική βιομηχανία, κυρίως από την εταιρεία Shahed Aviation Industries, η οποία συνδέεται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Σύμφωνα με τη δήλωση του υπουργείου Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, το συγκεκριμένο drone δεν εκτοξεύθηκε από το ιρανικό έδαφος, αλλά παραμένει άγνωστο, τουλάχιστον δημόσια, από πού εκτοξεύτηκε και ποιος βρίσκεται πίσω από την επίθεση, καθώς η έρευνα συνεχίζεται.
Ρεπορτάζ του Middle East Eye, που βασίζεται σε κυβερνητικές πηγές, αναφέρει ότι το Λονδίνο εκτιμά πως το drono τύπου Shahed εκτοξεύτηκε από φιλοϊρανική πολιτοφυλακή στον Λίβανο, με πολλούς να “φωτογραφίζουν τη Χεσμπολάχ) ή στη δυτική πλευρά του Ιράκ, χωρίς όμως να έχει καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα για τον δράστη. Σε κανένα από τα παραπάνω κείμενα δεν αποδίδεται ευθύνη στο Ισραήλ ούτε διατυπώνεται υπαινιγμός ότι πρόκειται για ισραηλινή επιχείρηση παραπλάνησης. Καταδικάζει τις επιθέσεις με drones κατά της Κύπρου, τονίζοντας ότι πραγματοποιήθηκαν από δρώντες εκτός της εξουσίας του λιβανικού κράτους και δεν αντιπροσωπεύουν τον Λίβανο. Ο Λιβανέζος υπουργός Εξωτερικών, Γιουσέφ Ραγκί, δήλωσε μέσω ανάρτησής του στο X πως καταδικάζει τις επιθέσεις με drones κατά της Κύπρου, τονίζοντας ότι πραγματοποιήθηκαν από δρώντες εκτός της εξουσίας του λιβανικού κράτους και δεν αντιπροσωπεύουν τον Λίβανο. Ο Ραγκί αναφερόταν, με διπλωματική γλώσσα, στη δήλωση του Κύπρου ομόλογού του, Κωνσταντίνου Κόμπου, πως τα drones που στοχοποίησαν τις βρετανικές βάσεις, προέρχονταν από περιοχή του Λιβάνου.
Πώς γεννήθηκε ο ισχυρισμός περί «ισραηλινής προβοκάτσιας»
Ο ισχυρισμός διαδόθηκε αστραπιαία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως για παράδειγμα από το μικρό, εθνικιστικό κόμμα National Housing Party U.K. (900 χιλιάδες θεάσεις), ιστοσελίδες (GreekNewsOnDemand) και άλλους λογαριασμούς σε πλατφόρμες όπως το X και το Facebook, που συνδέουν την επίθεση στο Ακρωτήρι με μια γενικότερη αφήγηση ότι «το Ισραήλ οργανώνει επιθέσεις και τις φορτώνει στο Ιράν». Οι σχετικές αναρτήσεις δεν συνοδεύονται από τεχνικά δεδομένα (δορυφορικές εικόνες, ανάλυση συντριμμιών, έγγραφα πληροφοριών) ή επίσημες δηλώσεις, αλλά βασίζονται σε εικασίες, ρητορικά ερωτήματα και πολιτική τοποθέτηση απέναντι στο Ισραήλ και το Ιράν.
Κεντρικό ρόλο σε αυτό το αφήγημα παίζει η φράση του βρετανικού Υπουργείου Άμυνας ότι το drone «δεν εκτοξεύθηκε από το Ιράν», η οποία αποκόπτεται από το πλήρες πλαίσιο των δηλώσεων. Το ρεπορτάζ του Middle East Eye ξεκαθαρίζει ότι, παρά τη φράση αυτή, το Λονδίνο δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει το σημείο εκτόξευσης και εκτιμά ότι το πλήγμα προήλθε από φιλοϊρανική πολιτοφυλακή εκτός ιρανικού εδάφους, όχι από το Ισραήλ.
Τι λένε πραγματικά οι πρωτογενείς πηγές και πώς τις παραποιούν δευτερογενή μέσα
Η αλυσίδα τεκμηρίωσης για την προέλευση του drone αποκαλύπτει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ αυτού που γράφουν τα πρακτορεία ειδήσεων και αυτού που αναπαράγουν δευτερογενείς πηγές. Στις 2 Μαρτίου 2026, το AFP μετέδωσε ρεπορτάζ στο οποίο ανώνυμη κυβερνητική πηγή της Κύπρου δήλωσε ότι «it has been confirmed» (επιβεβαιώθηκε) πως τα drones εκτοξεύτηκαν από τον Λίβανο. Στο ερώτημα αν ήταν η Χεζμπολάχ, η ίδια πηγή απάντησε «most likely» (το πιο πιθανό). Πρόκειται για τη μοναδική πρωτογενή πηγή που χρησιμοποιεί τη λέξη «confirmed» (επιβεβαιωμένο), αλλά αφορά ανώνυμο αξιωματούχο και όχι επίσημη δήλωση.
Την επομένη (3 Μαρτίου 2026), το Associated Press δημοσίευσε εκτενές ρεπορτάζ του Μενέλαου Χατζηκωστή από τη Λευκωσία, στο οποίο αναφέρεται ρητά: «Cypriot and British officials haven’t specified where the Shahed drone took off from, but speculation is that it was the work of Iran’s proxy in Lebanon, Hezbollah.» (Κύπριοι και Βρετανοί αξιωματούχοι δεν έχουν διευκρινίσει από πού απογειώθηκε το drone τύπου Shahed, όμως υπάρχουν εικασίες ότι επρόκειτο για ενέργεια της Χεζμπολάχ στο Λίβανο, συμμάχου του Ιράν).
Παρόμοια τοποθέτηση παρατηρείται και στις δηλώσεις του Κύπριου ΥΠΕΞ Κωνσταντίνου Κόμπου. Μιλώντας στον Guardian (8/3/2026), ο Κόμπος είπε: «Right now it is a fact that we have to be looking towards the Lebanese front» (Αυτή τη στιγμή είναι γεγονός ότι πρέπει να στρέφουμε την προσοχή μας προς το λιβανικό μέτωπο), αλλά πρόσθεσε αμέσως: «We cannot exclude anything from the broader direction of the north-east.» (Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τίποτα από τη γενικότερη κατεύθυνση του βορειοανατολικά).
Η πιο υψηλόβαθμη πηγή μέχρι σήμερα είναι ο αρχηγός των Βρετανικών Ενόπλων Δυνάμεων Sir Richard Knighton, ο οποίος δήλωσε (8/3/2026): «We also assessed that a drone had been launched from Lebanon by an Iranian-aligned group targeting Cyprus.» (Επίσης αξιολογήσαμε ότι ένα drone είχε εκτοξευθεί από τον Λίβανο από μια ομάδα που συνδέεται με το Ιράν και στόχευε την Κύπρο). Ωστόσο, πρόκειται για επώνυμη, on the record δήλωση του ανώτατου στρατιωτικού αξιωματούχου, κάτι που φέρει βάρος πολύ μεγαλύτερο από ανώνυμες πηγές.
Συμπέρασμα: Τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ότι χρησιμοποιήθηκε drone τύπου Shahed ιρανικής σχεδίασης και ότι εξετάζεται πρωτίστως ευθύνη πολιτοφυλακής (σ.σ. Χεσμπολάχ) στο Λίβανο που ελέγχεται από το Ιράν και όχι του Ισραήλ. Δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη απόδειξη ότι η επίθεση στο Ακρωτήρι ήταν ισραηλινή επιχείρηση, ο ισχυρισμός στερείται τεκμηρίωσης και είναι παραπλανητικός.
