Ανδρέας Ανδρέου – Έρευνα
Στην πλασμαφαίρεση, και γενικότερα στην «αφαίρεση» (apheresis), το αίμα του ασθενούς βγαίνει από τη φλέβα, περνά από ένα μηχάνημα που αφαιρεί ορισμένα συστατικά του και επιστρέφει στο σώμα. Εμείς εξετάσαμε κάτι που δεν έχει δημοσιευτεί ως τώρα, δηλαδή τι διαφήμιζαν τα δύο κέντρα στο Facebook και στο Instagram και σε πόσους προβλήθηκαν οι διαφημίσεις τους. Τις συγκρίναμε με όσα γράφουν οι ιστοσελίδες τους και με τις επιστημονικές μελέτες. Πρόκειται για κέντρα που προσφέρουν θεραπείες αφαίρεσης με επεξεργασία του πλάσματος, συγκεκριμένα H.E.L.P. Apheresis και Inuspheresis. Το αίμα περνά σε εξωσωματικό κύκλωμα, διαχωρίζεται το πλάσμα, υποβάλλεται σε επεξεργασία και επιστρέφει στον ασθενή. Το βασικό θεραπευτικό πακέτο ονομάζεται «The Cyprus Protocol». Συνδυάζει H.E.L.P. Apheresis, Inuspheresis, υπερθερμία, ενδοφλέβιες αγωγές, φάρμακα, διατροφικές παρεμβάσεις και, ανά περίπτωση, ανοσοσφαιρίνες, μονοκλωνικά αντισώματα ή πεπτίδια.
Δύο κέντρα με κοινές υπηρεσίες
Το Apheresis Center πουλά στον τιμοκατάλογό του υπερβαρικό οξυγόνο, κρυοθεραπεία και όζον στο αίμα (EBOO), με τη σημείωση ότι τις υπηρεσίες αυτές τις παρέχει το Panacea Medical Center. Η Δρ. Irina Pavlik Marangos φαίνεται να είναι το κοινό πρόσωπο μεταξύ των δυο κέντρων, ειδικά στο κομμάτι των θεραπειών υπερβαρικού οξυγόνου.
Τι υπόσχονται οι ιστοσελίδες
Το Apheresis Center παρουσιάζεται ως η πρώτη κλινική στον κόσμο φτιαγμένη ειδικά για το long COVID, τα συμπτώματα μετά τον εμβολιασμό και τις χρόνιες ασθένειες. Γράφει ότι ο ιδρυτής του ανάρρωσε πλήρως από το long COVID και ότι η κλινική έχει θεραπεύσει με επιτυχία πάνω από 1.200 ασθενείς («successfully treated over 1200 patients») (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Σε άλλη σελίδα αναφέρει ποσοστό επιτυχίας 80% για την αφαίρεση H.E.L.P., μια μέθοδο που αφαιρεί από το αίμα χοληστερίνη και ινωδογόνο, μια πρωτεΐνη της πήξης (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ).
Η κλινική δέχεται και παιδιά. Γράφει ότι κάνει αφαίρεση H.E.L.P. σε παιδιά από 30 κιλά, χωρίς όριο ηλικίας, με ειδική παιδιατρική ομάδα, και ότι για τα μικρότερα παιδιά οι περισσότερες άλλες θεραπείες είναι διαθέσιμες σε προσαρμοσμένη μορφή (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Η σελίδα για τη μέθοδο H.E.L.P. είναι πιο συγκρατημένη και γράφει ότι θεραπεύει περιστασιακά εφήβους, με συναίνεση των γονιών και συνεργασία παιδιάτρου (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ).
Ένα δωρεάν ερωτηματολόγιο στην ιστοσελίδα, σύμφωνα με το κέντρο, δίνει κλινική διάγνωση («a clinical diagnosis») για μικροθρόμβους, δηλαδή πολύ μικρούς θρόμβους στο αίμα, και για το αν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Όποιος το συμπληρώνει συμφωνεί να χρησιμοποιηθούν τα στοιχεία του για έρευνα και εγγράφεται στο ενημερωτικό δελτίο (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Σε άρθρο της ίδιας ιστοσελίδας γράφεται ότι τα συμπτώματα είναι λόγος για περαιτέρω έλεγχο και όχι διάγνωση από μόνα τους.
Μια θεραπεία 3 έως 6 εβδομάδων κοστίζει κατά μέσο όρο 12.500 με 15.500 ευρώ, μαζί με τις εξετάσεις αίματος, ενώ μια προαιρετική σειρά συνεχών εξετάσεων κοστίζει 4.000 με 6.000 ευρώ. Κάθε συνεδρία H.E.L.P. κοστίζει 1.990 ευρώ και συνοδεύεται από υποχρεωτικούς ορούς. Ο καθετήρας στη μηριαία φλέβα, που μένει ως 21 μέρες, κοστίζει 1.050 ευρώ, και ο κεντρικός καθετήρας, που τοποθετείται με γενική νάρκωση, 2.900 ευρώ (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ).
Τι δείχνουν οι μελέτες για την αφαίρεση
Για την αφαίρεση H.E.L.P. στο long COVID δεν βρήκαμε καμία αξιόπιστη τυχαιοποιημένη δοκιμή, μόνο περιγραφές περιστατικών. Η Γερμανική Εταιρεία Νεφρολογίας ανακοίνωσε το 2022 ότι αυτή η μέθοδος και η ανοσοπροσρόφηση δεν αποτελούν θεραπευτικές επιλογές για το long COVID (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ).
Δοκιμές υπάρχουν για άλλες μορφές αφαίρεσης, που το κέντρο επίσης προσφέρει. Το 2025 ερευνητές στην Ισπανία μοίρασαν τυχαία 50 ασθενείς με long COVID σε δύο ομάδες. Η μία έκανε έξι συνεδρίες πλασμαφαίρεσης και η άλλη μια εικονική διαδικασία. Δεν βρήκαν διαφορά σε κανένα από τα αποτελέσματα που μέτρησαν, ενώ η διαδικασία ήταν ασφαλής (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Μια δοκιμή στο Μάιντς της Γερμανίας με ανοσοπροσρόφηση, που αφαιρεί από το αίμα αντισώματα, κατέληξε το 2026 ότι η θεραπεία δεν ήταν αποτελεσματική («was not effective»). Καταγράφηκαν 24 ανεπιθύμητα συμβάντα με τη θεραπεία και 10 με την εικονική διαδικασία (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Το Apheresis Center γράφει ότι, παρά τις μελέτες που δεν έδειξαν αποτέλεσμα, η ανοσοπροσρόφηση πετυχαίνει στο 10 με 30% των ασθενών στην κλινική πράξη (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ).
Για τη χρήση της πλασμαφαίρεσης ενάντια στη γήρανση, μια ελεγχόμενη μελέτη σε 42 υγιείς ανθρώπους βρήκε βελτίωση σε δείκτες της βιολογικής ηλικίας στο αίμα. Δεν εξέτασε όμως αν η θεραπεία προλαμβάνει ασθένειες, οι συμμετέχοντες μοιράστηκαν στις ομάδες ανάλογα με την ημερομηνία ένταξης και όχι με κλήρωση, και μέλη της ομάδας ανήκουν σε εταιρείες του χώρου, όπως η Global Apheresis και η Circulate (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Για τα τεστ μικροθρόμβων δεν βρήκαμε κατευθυντήρια οδηγία ή ρυθμιστική αρχή που να τα συστήνει για διάγνωση.
Το Apheresis Center γράφει σε άρθρο του για την αφαίρεση στο long COVID ότι κάποιοι ασθενείς έχουν μικρό ή κανένα όφελος, ότι αποφεύγει τις εγγυήσεις και ότι δεν μπορεί να υποσχεθεί συγκεκριμένο αποτέλεσμα σε κανέναν ασθενή (πηγή). Παρουσιάζει την ιατρική διευθύντριά του ως γιατρό με πάνω από δέκα χρόνια εμπειρίας στην παθολογία και στην αφαίρεση.
Υπερβαρικό οξυγόνο και λουτρά ποδιών
Το κέντρο Panacea γράφει ότι ειδικεύεται στη θεραπεία της αιτίας για το long COVID, τη νόσο Lyme και την ινομυαλγία (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Σε σελίδα του για το υπερβαρικό οξυγόνο υποστηρίζει ότι τα αυξημένα επίπεδα οξυγόνου εμποδίζουν την ανάπτυξη του καρκίνου («hinder cancer growth») (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Στο πρόγραμμα μακροζωίας αναφέρει ότι, ανάλογα με τις ενδείξεις, μπορεί να γίνει αφαίρεση με μερική αντικατάσταση του πλάσματος, η οποία σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επιστημονικά άρθρα μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη ασθενειών της ηλικίας (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ).
Στο υπερβαρικό οξυγόνο ο ασθενής αναπνέει καθαρό οξυγόνο μέσα σε θάλαμο με αυξημένη πίεση. Χρησιμοποιείται καθιερωμένα για τη νόσο των δυτών, τη δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα, βλάβες από ακτινοθεραπεία και ορισμένες πληγές του διαβήτη. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) έγραφε όμως, σε σελίδα που δεν είναι πλέον διαθέσιμη στον ιστότοπό του, ότι οι θάλαμοι αυτοί δεν έχει αποδειχθεί ότι θεραπεύουν τον καρκίνο, τη νόσο Lyme, τον αυτισμό ή τη νόσο Αλτσχάιμερ, και ότι δεν έχει εγκρίνει ή επιτρέψει τη χρήση τους για τη COVID-19 (αρχειοθετημένο εδώ). Το ίδιο το Panacea γράφει σε άλλη σελίδα ότι το υπερβαρικό οξυγόνο δεν θεραπεύει τον καρκίνο, αλλά βοηθά στην αποκατάσταση μετά την ακτινοθεραπεία.
Για το long COVID, μια δοκιμή στο Ισραήλ με 73 ασθενείς βρήκε βελτίωση σε σύγκριση με εικονική θεραπεία στις γνωστικές λειτουργίες και σε συμπτώματα όπως η ενέργεια, ο ύπνος και ο πόνος. Δύο από τους συγγραφείς της εργάζονται στην εταιρεία AVIV Scientific και ένας ακόμη είναι μέτοχός της (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Δύο νεότερες δοκιμές με εικονική θεραπεία δεν βρήκαν όφελος, μία στη Σουηδία με 80 ασθενείς (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ) και μία στο Βέλγιο με 101 (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Μια ανασκόπηση στο ιατρικό περιοδικό BMJ, που συγκεντρώνει τις δοκιμές θεραπειών για το long COVID, δεν βρήκε πειστικά στοιχεία για το υπερβαρικό οξυγόνο (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Η διαφήμιση με το 90% παρουσιάζει την εμπειρία ενός μόνο ασθενή, χωρίς σύγκριση.
Για τα λουτρά ποδιών με ιόντα, μια μικρή μελέτη του 2012 δεν βρήκε να βγαίνουν τοξικές ουσίες από τα πόδια (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Η βρετανική αρχή διαφημίσεων γράφει ότι δεν έχει δει αποδείξεις πως τέτοιες συσκευές αφαιρούν τοξίνες από το σώμα (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ).
Το Panacea ξεχωρίζει στην ιστοσελίδα του τις καθιερωμένες χρήσεις του υπερβαρικού οξυγόνου από όσες χαρακτηρίζει «off label», δηλαδή εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων, ανάμεσά τους τον αυτισμό, τη νόσο Lyme και τη σκλήρυνση κατά πλάκας (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Σε κάθε σελίδα γράφει ότι οι μαρτυρίες ασθενών δεν αποτελούν εγγύηση αποτελέσματος, και σε άρθρο του για το long COVID ότι τα αποτελέσματα διαφέρουν. Η σελίδα του για την αποκατάσταση μετά από χειρουργείο, όμως, υπόσχεται στον τίτλο της «Guaranteed Results», δηλαδή εγγυημένα αποτελέσματα (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ).
Τι γράφτηκε στο British Medical Journal (BMJ) το 2022 για το κέντρο της Λάρνακας
Τον Ιούλιο του 2022 το BMJ αναφέρθηκε σε ασθενείς με long COVID που ταξίδευαν στην Κύπρο, τη Γερμανία και την Ελβετία για αφαίρεση. Στη Λάρνακα η θεραπεία γινόταν στο «Long Covid Center», κοντά στον κυκλικό κόμβο της Ριζοελιάς, και κάθε κύκλος κόστιζε περίπου 1.770 ευρώ. Μια ασθενής έκανε επίσης υπερβαρικό οξυγόνο στην κλινική Poseidonia, δίπλα στο κέντρο (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Καμία από τις πηγές του 2022 δεν αναφέρει το Apheresis Center ή το Panacea Medical Center.
Συνιδρυτής του Long Covid Center, σύμφωνα με το BMJ, ήταν ο Marcus Klotz, ο οποίος είχε δηλώσει ότι η κλινική ούτε διαφημίζεται ούτε προωθείται (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Ο συνιδρυτής του Apheresis Center λέγεται Markus Klotz, και το κέντρο γράφει ότι άνοιξε στη Λάρνακα τον Φεβρουάριο του 2022 (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Το Panacea, από την πλευρά του, γράφει ότι η ομάδα του ίδρυσε το Poseidonia Medical Centre στη Λάρνακα το 2009 (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Ρωτήσαμε τα δύο κέντρα αν πρόκειται για τα ίδια πρόσωπα και τις ίδιες δομές. Αναφέρει επίσης ότι Jaeger και Klotz επικαλούνταν την έρευνα για τους “microclots” για να δικαιολογήσουν τη χρήση αφαίρεσης και τριπλής αντιπηκτικής αγωγής.
Στις 29 Ιουλίου 2022 η Cyprus Mail έγραψε ότι το Υπουργείο Υγείας είχε στείλει στις 5 Ιουλίου προειδοποιητική επιστολή σε κλινική της Λάρνακας που πρόσφερε θεραπείες για το long COVID, χωρίς να την κατονομάζει. Το Υπουργείο της ζήτησε να σταματήσει να χρησιμοποιεί και να διαφημίζει τη θεραπεία με το μηχάνημα αφαίρεσης, γιατί ο κατασκευαστής του επιβεβαίωσε ότι η χρήση του δεν προτείνεται για το long COVID (πηγή) (αρχειοθετημένο εδώ). Αν και υπάρχουν ομοιότητες, δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιώσουμε πως εκείνη η κλινική, σχετίζεται με τα δύο σημερινά κέντρα.
Ιστορικό
Το Apheresis Center στην Αραδίππου, παρουσιάζεται ως «γερμανική κλινική αφαίρεσης στην Κύπρο». Σύμφωνα με την αφήγηση του ίδιου του κέντρου, ιδρύθηκε το 2022 από τον Markus Klotz και τον Constantinos Georgiou. Ο Klotz αναφέρει ότι νόσησε από COVID το 2020, εμφάνισε σοβαρό Long COVID και υποβλήθηκε το 2021 σε θεραπεία από τη Γερμανίδα γιατρό Beate Jaeger. Αποδίδει την ανάρρωσή του στην αφαίρεση και σε συνδυαστικές θεραπείες και παρουσιάζει αυτή την εμπειρία ως αφετηρία της δημιουργίας του κέντρου. Η ιστοσελίδα δηλώνει ότι το Apheresis Center είναι εμπορικό σήμα της Raegal Management Limited. Ιδιωτικοί εταιρικοί κατάλογοι καταγράφουν την εταιρεία με αριθμό ΗΕ 428283 και ημερομηνία εγγραφής 24 Νοεμβρίου 2021. Άλλος κατάλογος εμφανίζει την εμπορική επωνυμία APHERESIS CENTER με αριθμό ΕΕ 63347, ημερομηνία εγγραφής 20 Ιουλίου 2026 και ιδιοκτήτη τη Raegal. Στην ίδια διεύθυνση στεγάζεται και το κέντρο LIV Therapy που προσφέρει “ενδοφλέβια θεραπεία, ή αλλιώς IV θεραπεία, είναι μια θεραπευτική μέθοδος που χορηγεί υγρά, βιταμίνες και μέταλλα απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος, με σκοπό την επίτευξη γρήγορων και αποτελεσματικών αποτελεσμάτων”. Το συγκεκριμένο κέντρο προσφέρει και κινητές μονάδες που μπορούν να μεταβούν στο χώρο του πελάτη.
Το εμπορικό σήμα ανήκει στην Reagal Management Limited, όπως και στην περίπτωση της Apheresis Center.
Στη σελίδα της ομάδας παρουσιάζεται η Dr. Irina Pavlik Marangos, με σπουδές στη Μόσχα, εκπαίδευση στην ενδοσκόπηση και ερευνητική δραστηριότητα στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Όσλο, σύμφωνα πάντοτε με το αναρτημένο βιογραφικό. Η Chryso Zorbas παρουσιάζεται ως κλινική διευθύντρια και κλινική διατροφολόγος, με μεταπτυχιακό από το Πανεπιστήμιο του Aberdeen. Αναφέρονται επίσης νοσηλεύτριες και η Tanja Walser ως σύμβουλος υγείας εκπαιδευμένη στη «λειτουργική ιατρική». Περισσότερα άτομα αναφέρονται στην ενότητα “Η ιστορία μας – Το Κέντρο Αφαιρέσεως”, η οποία μπορεί να βρεθεί πλέον μόνο αρχειοθετημένη.
Στον δημοσιευμένο τιμοκατάλογο, μια συνδυαστική αγωγή διάρκειας τριών έως έξι εβδομάδων κοστολογείται κατά μέσο όρο 12.500 έως 15.500 ευρώ. Για το προαιρετικό πρόγραμμα συνεχών διαγνωστικών εξετάσεων αναφέρεται πρόσθετο μέσο κόστος 4.000 έως 6.000 ευρώ. Διαμονή, μετακινήσεις και διατροφή αναφέρονται χωριστά. Το ίδιο το κέντρο διευκρινίζει ότι οι τιμές είναι ενδεικτικές και μεταβάλλονται.
Η προβληματική μελέτη
Όπως προαναφέραμε, ο Markus Kotz είναι συνιδρυτής του Apheresis Centre, μαζί με τον Κωνσταντίνο Γεωργίου. Όπως αναφέρει η ιστοσελίδα, ο Kotz αρρώστησε στα τέλη του 2020, αφού είχε προσβληθεί από Covid, και η ζωή του κινδύνευε λόγω μιας σοβαρής περίπτωσης Long Covid, ο ίδιος, η οικογένειά του και οι φίλοι του είχαν ήδη χάσει κάθε ελπίδα για ανάρρωση, όταν μια θεραπεία στο Μύλχαϊμ της Γερμανίας τον έφερε ξανά στη ζωή. Η Δρ. Beate Jaeger τον θεράπευσε με H.E.L.P. για το Long Covid. Ήταν ο ασθενής αριθ. 14 στη δημοσιευμένη μελέτη περίπτωσης
Η Δρ. Beate Jaeger παρουσιάζεται ως ερευνητική σύμβουλος του Apheresis τουλάχιστον από το 2021, γεγονός που μπορεί να εκληφθεί ως σύγκρουση συμφερόντων στη “μελέτη” που πραγματοποίησε το 2023, όντας το πρώτο όνομα ανάμεσα στου συγγραφείς. Οι δυο τους σχετίζονται τουλάχιστον από το 2021, όταν κυκλοφόρησαν οι πρώτες πληροφορίες για τη θεραπεία του Kotz από την Jaeger. Ανάλογες αναφορές για τη θέση της Jaeger στο κυπριακό κέντρο υπάρχουν επίσης από το 2021.
Η μελέτη που επικαλείται ο Kotz για τη θεραπεία του από Long Covid, με κύρια ερευνήτρια την Jaeger, δημοσιεύτηκε στο σε περιοδικό του Gavin Publishers, εκδότη τον οποίο το Πανεπιστήμιο του Göttingen στη Γερμανία χαρακτηρίζει “predatory”, δηλαδή χαμηλού επιπέδου εκδότη, που δημοσιεύει “επιστημονικά” άρθρα, έναντι αντιτίμου.
Όσον αφορά την ίδια μελέτη που επικαλείται το Apheresis Center και ο συνιδρυτής του, Markus Kotz, καταγράφει αναδρομικά την πορεία 17 σθενών που υποβλήθηκαν σε H.E.L.P., χωρίς να συγκρίνει τα αποτελέσματα με ομάδα ασθενών που δεν έλαβαν την παρέμβαση ή έλαβαν εικονική θεραπεία. Ο ασθενής 14 περιγράφεται ως 42χρονος επιχειρηματίας από τη Λευκωσία, με σοβαρά συμπτώματα Long COVID, ο οποίος παρουσίασε σημαντική βελτίωση μετά από τέσσερις συνεδρίες. Αν και πρόκειται για τον Markus Klotz, η έρευνα της Jaeger δεν τον κατονομάζει, ούτε τεκμηριώνει ότι βρισκόταν σε άμεσο κίνδυνο να χάσει τη ζωή, πόσο μάλλον ότι η παρέμβαση τον έσωσε από τον θάνατο. Η βελτίωση που καταγράφεται μετά τις συνεδρίες δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι οφείλεται στη συγκεκριμένη μέθοδο, ενώ η μείωση ορισμένων ουσιών στο αίμα δεν αποδεικνύει ότι αντιμετωπίστηκε η αιτία της πάθησης. Η ίδια η Jaeger και οι υπόλοιποι συγγραφείς, αναγνωρίζουν ότι απαιτούνται αυστηρότερες μελέτες με ομάδα σύγκρισης, πριν η H.E.L.P. θεωρηθεί καθιερωμένη θεραπεία για το Long COVID.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Daily Beast της 14ης Φεβρουαρίου 2022, ο Markus Klotz, πρώην ασθενής της Beate Jaeger και, όπως αυτοπροσδιοριζόταν, παλαιότερα εθελοντής της, είχε δημιουργήσει ομάδα για το Long Covid, η ιστοσελίδα της οποίας προωθούσε τη H.E.L.P. με ισχυρισμούς ότι εκατομμύρια πάσχοντες μπορούσαν πλέον να θεραπευτούν. Μετά τις ερωτήσεις του μέσου για την επιστημονική τεκμηρίωση, η ιστοσελίδα αντικατέστησε τη διατύπωση «θεραπεύτηκαν» αρχικά με το «βοηθήθηκαν» και αργότερα με το «αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς», διατηρώντας ωστόσο αναφορά σε πλήρη ίαση του πρώτου ασθενούς. Τον Ιανουάριο του 2022 ο Klotz δήλωνε ότι δεν συνεργαζόταν πλέον με την ομάδα, ενώ παρουσιαζόταν ως τεχνικός διευθυντής και διευθύνων σύμβουλος νέας κλινικής H.E.L.P. στην Κύπρο. Η Jaeger, από την πλευρά της, αρνήθηκε σύνδεση με την ιστοσελίδα, επαγγελματική συνεργασία με τον Klotz και συμμετοχή στο κυπριακό εγχείρημα, διευκρινίζοντας ότι η μέθοδος δεν αποτελεί ίαση για το Long Covid, παρότι την εφάρμοζε σε ασθενείς από τον Φεβρουάριο του 2021.
Προώθηση υπηρεσιών μέσω κοινωνικών δικτύων
Η Meta κρατά δημόσιο αρχείο με τις διαφημίσεις που προβάλλονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε αυτό το Apheresis Center έχει 26 διαφημίσεις από τον Απρίλιο του 2025. Κατά τις εκτιμήσεις της Meta, που αθροίζουμε ανά διαφήμιση, προβλήθηκαν σε περίπου 514.000 λογαριασμούς (αρχείο της σελίδας). Σχεδόν οι μισοί ήταν στην Κύπρο και άλλοι τόσοι στη Γερμανία και την Αυστρία, όπου απευθύνονταν οι 24 από τις 26 διαφημίσεις. Μία από αυτές, στα γερμανικά, έγραφε ότι υπάρχει ελπίδα για το long COVID («Es gibt Hoffnung bei Long COVID») και έφτασε σε περίπου 126.000 λογαριασμούς (διαφήμιση). Long COVID λέγονται τα συμπτώματα που συνεχίζονται μήνες μετά τη λοίμωξη από τον κορωνοϊό. Σε μια άλλη διαφήμιση, ένας ασθενής λέει ότι μετά την τρίτη αφαίρεση οι πονοκέφαλοί του εξαφανίστηκαν εντελώς (διαφήμιση).
Στην Κύπρο η μεγαλύτερη καμπάνια ήταν ένα βίντεο 12 δευτερολέπτων με τίτλο «Longevity clinic in Larnaca, Cyprus», δηλαδή κλινική μακροζωίας στη Λάρνακα. Από τις 21 Ιουλίου ως τις 9 Σεπτεμβρίου 2026 προβλήθηκε σε περίπου 254.000 λογαριασμούς, κυρίως στην Κύπρο (διαφήμιση). Από τις 9 ως τις 16 Σεπτεμβρίου έτρεξε διαφήμιση για διαδικτυακή ενημέρωση της 17ης Σεπτεμβρίου, με ομιλητή που παρουσιάζεται ως επιχειρηματίας και ερευνητής της COVID, του long COVID και των συμπτωμάτων μετά από εμβολιασμό (διαφήμιση).
Το Panacea Medical Center έχει 26 διαφημίσεις, όλες για την Κύπρο, από τον Σεπτέμβριο του 2025 ως τον Μάρτιο του 2026, με περίπου 85.000 λογαριασμούς συνολικά (αρχείο της σελίδας). Η μεγαλύτερη ομάδα διαφημίσεών του, με περίπου 36.000 λογαριασμούς, αφορούσε θεραπεία PRP για την τριχόπτωση και το δέρμα. Μικρότερες διαφημίσεις, που έτρεξαν μία ή δύο μέρες και έφτασαν σε λίγες εκατοντάδες λογαριασμούς η καθεμία, πρότειναν υπερβαρικό οξυγόνο σε ασθενείς με καρκίνο, με τη φράση «When fighting cancer, every breath counts», δηλαδή “Όταν παλεύεις με τον καρκίνο κάθε ανάσα μετράει” (διαφήμιση), και για το long COVID, με τη μαρτυρία ενός ασθενή που, κατά τη διαφήμιση, αναφέρει ανάρρωση πάνω από 90% (διαφήμιση). Μια τρίτη πρόσφερε λουτρό ποδιών με ιόντα, που κατά το κείμενο βοηθά να βγουν οι τοξίνες από το σώμα μέσα από τα πόδια (διαφήμιση). Δύο διαφημίσεις του Panacea τις αφαίρεσε η Meta επειδή παραβίαζαν τους κανόνες της, και το περιεχόμενό τους δεν είναι πλέον διαθέσιμο.
Συμπέρασμα
Από τα στοιχεία που εξετάσαμε προκύπτει ότι το Apheresis Center προωθεί σε ασθενείς με Long Covid και άλλες χρόνιες παθήσεις θεραπευτικά προγράμματα των οποίων η αποτελεσματικότητα δεν τεκμηριώνεται από τις μελέτες που επικαλείται. Η “επιστημονική” δημοσίευση της Jaeger περιγράφει 17 περιστατικά χωρίς ομάδα ελέγχου, επομένως δεν μπορεί να αποδείξει ότι η αναφερόμενη βελτίωση οφείλεται στη H.E.L.P. Παράλληλα, δημοσιεύματα πριν από τη μελέτη καταγράφουν ότι ο συνιδρυτής Markus Klotz προωθούσε ήδη τη μέθοδο και ανέπτυσσε επιχειρηματική δραστηριότητα γύρω από αυτήν, επικαλούμενος την προσωπική του ανάρρωση. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι προσωπικές μαρτυρίες και περιορισμένα ή άσχετα με την προσφερόμενη παρέμβαση ερευνητικά δεδομένα χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουν εικόνα επιστημονικά τεκμηριωμένης θεραπείας, η οποία δεν προκύπτει από τις συγκεκριμένες πηγές.
Ανάλογα ζητήματα προκύπτουν και για το συνεργαζόμενο Panacea Medical Center, που προβάλλει θεραπεία της «αιτίας» του long COVID και άλλων παθήσεων, ενώ τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δεν δικαιολογούν τέτοιες διαβεβαιώσεις. Οι μαρτυρίες ασθενών και οι γενικές αποποιήσεις ευθύνης δεν καλύπτουν το χάσμα ανάμεσα στην τεκμηρίωση και στις διαφημιστικές υποσχέσεις, ιδιαίτερα όταν το ίδιο κέντρο προβάλλει και «εγγυημένα αποτελέσματα».
