Μεθοδολογία

Για να επιλέξουμε το περιεχόμενο που θα αναλύσουμε, παρακολουθούμε τα θέματα που κυκλοφορούν στα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα. Δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στα ερωτήματα που μας στέλνουν οι αναγνώστες μας, για θέματα που μας προτείνουν να εξετάσουμε. Μπορείτε να το κάνετε πατώντας εδώ.

Η μεθοδολογία fact-checking περιλαμβάνει τον έλεγχο δημοσιεύσεων και δηλώσεων για την ακρίβειά τους, αναζητώντας αξιόπιστες πηγές και επιβεβαιώνοντας τα γεγονότα. Σκοπός είναι η διασφάλιση της ακρίβειας των πληροφοριών που κυκλοφορούν δημοσίως, αποφεύγοντας τη διάδοση παραπληροφόρησης και fake news. Αυτή η διαδικασία είναι ουσιώδης στη σύγχρονη εποχή της ψηφιακής πληροφορίας, όπου η πρόσβαση σε μεγάλο όγκο πληροφοριών μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε σύγχυση και παρανοήσεις.

Παράλληλα, χρησιμοποιούμε ψηφιακά μέσα που μας επιτρέπουν να διαπιστώσουμε τη διάδοση ενός ισχυρισμού. Αν ένας ισχυρισμός έχει μηδενική διάδοση, δεν τον εξετάζουμε. Αντιθέτως, θα εξετάσουμε ένα ισχυρισμό που έχει μεγάλη διάδοση. Το εάν θα προκύψει άρθρο για κάποιον ισχυρισμό, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα διαθέσιμα στοιχεία. Φροντίζουμε οι πηγές μας να είναι ανοιχτές και διαθέσιμες στους αναγνώστες μας, για να είναι σε θέση να διαπιστώσουν και από μόνοι τους το συμπέρασμα.

Για το fact-checking, υπάρχουν διάφορα εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν στην επαλήθευση πληροφοριών:

Google Search και Google Advanced Search: Για εύρεση πηγών και επιβεβαίωση γεγονότων.
Google Scholar: Για αναζήτηση επιστημονικών άρθρων και μελετών.
TinEye και Google Images: Για αντίστροφη αναζήτηση εικόνων.

Social Media Monitoring Tools: Όπως το CrowdTangle, για την παρακολούθηση του πώς διαδίδονται οι πληροφορίες στα social media.
Wayback Machine: Για την πρόσβαση σε παλαιότερες εκδόσεις ιστοσελίδων και τον έλεγχο της εξέλιξης του περιεχομένου τους με το πέρασμα του χρόνου.

Πέρα από τα βασικά εργαλεία fact-checking, υπάρχουν και άλλα που μπορούν να είναι χρήσιμα:

Bellingcat’s Digital Forensics Tools: Παρέχει εργαλεία για την επαλήθευση πηγών και την ανάλυση δεδομένων από ανοικτές πηγές (OSINT).
Hoaxy: Αναλύει τη διάδοση των fake news και των φημών στο διαδίκτυο.
InVID Video Verification: Εργαλείο για την επαλήθευση και ανάλυση βίντεο από τα social media.
Botometer: Ελέγχει αν ένας λογαριασμός στο Twitter είναι πιθανόν να είναι bot.


Αυτά τα εργαλεία μπορούν να βοηθήσουν στο να κατανοήσετε καλύτερα την προέλευση, την ακρίβεια και την εμβέλεια των πληροφοριών που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.

Δίνουμε έμφαση σε περιπτώσεις παραπληροφόρησης που στοχεύουν ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, όπως για παράδειγμα τους πρόσφυγες. Έμφαση δίνουμε επίσης σε θέματα που αφορούν τη δημόσια υγεία (πχ COVID-19), γεγονότα της επικαιρότητας, όπως η εισβολή στην Ουκρανία, θέματα πολιτικής, καθώς και θέματα που αφορούν την παραπληροφόρηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης.

Ασχολούμαστε με περιεχόμενο που βασίζεται σε επαληθεύσιμα γεγονότα ή δεδομένα. Δεν αναλύουμε απόψεις, μελλοντικές προβλέψεις, ή οτιδήποτε δεν μπορεί να διασταυρωθεί με αξιόπιστες πηγές, τις οποίες πάντα παραθέτουμε με ενεργό λινκ. Εφαρμόζουμε τα ίδια πρότυπα επαλήθευσης σε όλα μας τα άρθρα.

Δεν ασχολούμαστε με θέματα life style, αθλητικά, σατιρικά (με την εξαίρεση αν εκληφθούν ως αληθινά), προσωπικές απόψεις (εφόσον δεν κάνουν επίκληση σε ανακριβείς πληροφορίες) και θέματα με χαμηλή διάδοση ή μηδενικό κοινωνικό αντίκτυπο.

Αναφέρουμε πάντα, μέσω πολλών συνδέσμων, τις πηγές στις οποίες βασίζουμε τις αξιολογήσεις μας, έτσι ώστε ο αναγνώστης να μπορεί εύκολα να αναπαράγει τη διαδικασία επαλήθευσης που πραγματοποιήθηκε από εμάς και ενδεχομένως να το διαψεύσει σε περίπτωση που έχουμε παρερμηνεύσει τα διαθέσιμα δεδομένα. Τα δεδομένα αναλύονται με σαφήνεια, για να γίνονται κατανοητά απ’ όλους.

Κατά προτίμηση χρησιμοποιούμε περισσότερες από μια διαθέσιμες πρωταρχικές πηγές, σπανίως δευτερογενείς και εξαιρετικά σπάνια ανώνυμες. Ανώνυμη πηγή μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση που συντρέχουν λόγοι ασφάλειας. Στις περιπτώσεις δευτερογενών ή ανώνυμων πηγών, θα χρησιμοποιήσουμε πάντα και πρωτογενείς πηγή ή πηγές.

Το περιεχόμενο που αναλύθηκε, ταξινομείται σε μία ή περισσότερες από τις κάτωθι κατηγορίες:

Ψευδές
Παραπλανητικό
Λείπει Θεματικό Περιεχόμενο
Ψευδοεπιστήμη
Θεωρίες Συνωμοσίας
Τροποποιημένη Εικόνα
Τροποποιημένο Βίντεο
Τεχνητή Νοημοσύνη
Πολιτική
Απάτη

Πριν από τη δημοσίευση, όλες οι αναλύσεις υποβάλλονται σε δύο γύρους επανεξέτασης από δύο τουλάχιστον αρθρογράφους, εκτός από τον αρχικό συγγραφέα, για να εντοπιστούν τυχόν σφάλματα και ανακρίβειες.