Ισχυρισμός: Δολιοφθορά πίσω από το Μαρί και την πολύνεκρη έκρηξη το 2011.
Συμπέρασμα: Ο ισχυρισμός ότι η έκρηξη δεν θα μπορούσε να έχει προκληθεί από τη ζέστη επειδή ήταν νωρίς το πρωί είναι παραπλανητικός και αντικρούεται από την ίδια τη φύση του υλικού που προκάλεσε την έκρηξη. Επιπλέον, τα σενάρια που κάνουν λόγο για δολιοφθορά δεν στηρίζονται σε κανένα σοβαρό στοιχείο της έρευνας. Αναπαράγουν αβάσιμες φήμες και έρχονται σε αντίθεση με τις δικαστικές αποφάσεις και τα επίσημα πορίσματα, τα οποία κατέληξαν με σαφήνεια ότι η τραγωδία στο Μαρί οφειλόταν σε εγκληματική αμέλεια.
Σε πρόσφατες δηλώσεις στις 21 Ιουνίου 2026 σε podcast της ιστοσελίδας Cyprus Times, ο τέως Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Άντρος Κυπριανού, επανέφερε τα σενάρια περί δολιοφθοράς στην τραγωδία στο Μαρί. Ο κ. Κυπριανού ισχυρίστηκε ότι, βάσει εκτιμήσεων ειδικών που είχε ακούσει τότε, τα εμπορευματοκιβώτια δεν μπορούσαν να εκραγούν από μόνα τους λόγω καιρού. Επέμεινε μάλιστα στο ότι η έκρηξη σημειώθηκε τα ξημερώματα, προτού βγει ο ήλιος, αμφισβητώντας ότι η ζέστη ήταν η κύρια αιτία. Αν και διευκρίνισε ότι δεν έχει επίσημα στοιχεία, οι αναφορές του άφησαν αιχμές για σαμποτάζ, ενώ απέδωσε την πολιτική ένταση της εποχής σε προσπάθειες της τότε αντιπολίτευσης να πληγεί ο Δημήτρης Χριστόφιας.
Τι ισχύει
Η έκρηξη της 11ης Ιουλίου 2011 στην ναυτική βάση της Ευάγγελος Φλωράκης, σημειώθηκε σε εμπορευματοκιβώτια με πολεμικό υλικό (πυρομαχικά), τα οποία είχαν κατασχεθεί από πλοίο το 2009 (MV Monchegorsk). Συγκεκριμένα, το φορτίο περιλάμβανε βλήματα όλμων 120mm, βλήματα πυροβολικού .122mm, βλήματα αρμάτων μάχης 125mm και βαρέα βλήματα όλμων 160mm. Τα βλήματα αυτά έφεραν γομώσεις βασισμένες στην ισχυρή στρατιωτική εκρηκτική ύλη RDX (Κυκλονίτης) και στο σοβιετικό σύνθετο εκρηκτικό A-IX-2.
Μετά την τραγωδία της 11ης Ιουλίου 2011, διορίστηκε η Μονομελής Ερευνητική Επιτροπή υπό τον νομικό Πόλυ Πολυβίου. Το επίσημο πόρισμα (αρχειοθετημένο εδω) κατέγραψε με σαφήνεια ότι το συμβάν ήταν το άμεσο αποτέλεσμα της ανεξέλεγκτης και ανεύθυνης φύλαξης του φορτίου στο Μαρί, της πλήρους γνώσης των αρμοδίων για την επικινδυνότητά του, καθώς και της αδιαφορίας, των παραλείψεων και των λανθασμένων χειρισμών των υπευθύνων, οι οποίοι αγνόησαν τα προειδοποιητικά σημάδια, καθώς από τις 5 έως τις 10 Ιουλίου είχε παρατηρηθεί εμφανής διόγκωση σε εμπορευματοκιβώτιο και είχε σημάνει κόκκινος συναγερμός.
Το πρόβλημα ήταν ήδη ορατό μέρες πριν. Όπως αναφέρει το Πόρισμα Πολυβίου (αρχειοθετημένο εδώ), στις 5 Ιουλίου παρατηρήθηκε η πρώτη σοβαρή παραμόρφωση και διόγκωση σε ένα εμπορευματοκιβώτιο. Από τις 5 έως τις 10 Ιουλίου σήμανε συναγερμός στη βάση και έγιναν προσπάθειες να αντιμετωπιστεί η κατάσταση (όπως κατάβρεξη με νερό). Τελικά, τα ξημερώματα της 11ης Ιουλίου το φορτίο ανατινάχθηκε, στοιχίζοντας τη ζωή σε 13 ανθρώπους, τραυματίζοντας άλλους 63 και καταστρέφοντας τον ηλεκτροπαραγωγό σταθμό στο Βασιλικό.
Όπως αναφέρει το πόρισμα, τα υλικά αυτά έμειναν στοιβαγμένα και εκτεθειμένα στον ήλιο για 2,5 χρόνια. Η παρατεταμένη ζέστη προκάλεσε χημική αλλοίωση και το φαινόμενο της αυτοθέρμανσης (θερμική έκρηξη). Όταν οι εσωτερικές χημικές αντιδράσεις φτάσουν σε μια κρίσιμη θερμοκρασία, η διαδικασία ξεφεύγει από κάθε έλεγχο. Η έκρηξη, επομένως, μπορεί να πυροδοτηθεί οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή της νύχτας, καθώς η καταστροφική θερμότητα αναπτύσσεται και εγκλωβίζεται στο εσωτερικό των κοντέινερ.
Για την υπόθεση, το Κακουργιοδικείο εξέτασε εξονυχιστικά όλα τα σενάρια και επέβαλε ποινές φυλάκισης σε συγκεκριμένους αξιωματούχους (όπως στον τότε Υπουργό Άμυνας Κώστα Παπακώστα και τον Αρχηγό της Εθνικής Φρουράς Πέτρο Τσαλικίδη) για ανθρωποκτονία εξ αμελείας.Κατά τη διάρκεια των εκτεταμένων ανακρίσεων και των δικαστικών διαδικασιών, δεν βρέθηκε κανένα απολύτως εύρημα, που να στηρίζει το σενάριο της δολιοφθοράς ή του σαμποτάζ. Ακόμα και ο ίδιος ο τέως Πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας, ο οποίος σε δηλώσεις (αρχειοθετημένο εδω) του το 2016 είχε αφήσει παρόμοια υπονοούμενα, στο βιβλίο του παραδέχθηκε: «Δεν έχω ακόμα τα στοιχεία τα οποία επικαλούνται οι άνθρωποι αυτοί, γι’ αυτό βάζω ερωτηματικό».
Συμπέρασμα
Ο ισχυρισμός ότι η έκρηξη δεν θα μπορούσε να έχει προκληθεί από τη ζέστη επειδή ήταν νωρίς το πρωί είναι παραπλανητικός και αντικρούεται από την ίδια τη φύση του υλικού που προκάλεσε την έκρηξη. Επιπλέον, τα σενάρια που κάνουν λόγο για δολιοφθορά δεν στηρίζονται σε κανένα σοβαρό στοιχείο της έρευνας. Αναπαράγουν αβάσιμες φήμες και έρχονται σε αντίθεση με τις δικαστικές αποφάσεις και τα επίσημα πορίσματα, τα οποία κατέληξαν με σαφήνεια ότι η τραγωδία στο Μαρί οφειλόταν σε εγκληματική αμέλεια.
