ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: ««Ο μεγαλύτερος εφευρέτης του 20ου αιώνα ήταν ένας Σέρβος, ο Νικόλας Τέσλα. Ο πατέρας του ήταν παπάς, Σέρβος Ορθόδοξος. Είναι αυτός που εφηύρε τον ηλεκτρισμό που έχουμε, δεν είναι ο Έντισον όπως μας λεν οι Εβραίοι. Αυτός είναι. […] Σκεφτείτε ότι το 1930 έφτιαξε ρομπότ. Είναι ο πατέρας των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ακόμα και πώς να επηρεάζει τη γη να κάνει σεισμό. Ακόμα και πώς να φέρνει βροχή και πώς να φέρνει ξηρασία, εφηύρε τρόπο».
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο Νίκολα Τέσλα, παρότι διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη κινητήρων και άλλων συστημάτων εναλλασσόμενου ρεύματος, δεν «εφηύρε» τον ηλεκτρισμό ούτε θεωρείται ο εφευρέτης του ηλεκτρονικού υπολογιστή. Επιπλέον, η υποτιθέμενη συσκευή του που μπορούσε να προκαλεί σεισμούς βασίζεται σε μια μεταγενέστερη, μη επιβεβαιωμένη διήγηση, η οποία στη συνέχεια διογκώθηκε μέσω θεωριών συνωμοσίας. Κανένα ιστορικό στοιχείο δεν αποδεικνύει ότι είχε σχεδιάσει τεχνολογία ικανή να ελέγχει τη βροχή ή να προκαλεί ξηρασία.
Στις 21 Ιουλίου 2026, σε βίντεο που δημοσιεύτηκε στο YouTube από το κανάλι «ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΟΡΦΟΥ», καταγράφηκαν δηλώσεις του Μητροπολίτη Μόρφου Νεοφύτου κατά τη διάρκεια Θείας Λειτουργίας στο παρεκκλήσι του Προφήτη Ηλία, στην Ευρύχου.
Συγκεκριμένα, στην ομιλία του, ο ιεράρχης παρουσίασε τον Νίκολα Τέσλα ως «τον μεγαλύτερο εφευρέτη του 20ού αιώνα» και δήλωσε ότι εκείνος εφηύρε τον ηλεκτρισμό και «όχι ο Έντισον, όπως μας λένε οι Εβραίοι». Του απέδωσε επίσης την πατρότητα των ηλεκτρονικών υπολογιστών, καθώς και την ανάπτυξη μεθόδων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σεισμούς, να φέρουν βροχή ή να προκαλέσουν ξηρασία.
Οι δηλώσεις αυτές αναπαράχθηκαν στη συνέχεια από κυπριακά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων το Cyprus Mail και το SigmaLive.
Ωστόσο, οι ισχυρισμοί αυτοί είναι ψευδείς, συνωμοσιολογικοί και στερούνται του απαραίτητου πλαισίου. Η προσωπικότητα και το έργο του εφευρέτη Νίκολα Τέσλα βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο θεωριών συνωμοσίας και παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο (αρχειοθετημένα εδώ και εδώ).
Ο ηλεκτρισμός δεν «εφευρέθηκε»
Ο Νίκολα Τέσλα ήταν Σερβοαμερικανός εφευρέτης και μηχανικός, ο οποίος γεννήθηκε το 1856 στο Σμίλιαν, στη σημερινή Κροατία, σε οικογένεια Σέρβων ορθοδόξων και πέθανε το 1943 στις Ηνωμένες Πολιτείες (αρχειοθετημένο εδώ). Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του επαγωγικού κινητήρα, του περιστρεφόμενου μαγνητικού πεδίου και των πολυφασικών συστημάτων εναλλασσόμενου ρεύματος. Κάτοχος πολυάριθμων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, ο Τέσλα παραμένει μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην ιστορία της ηλεκτρολογίας, παρότι η ζωή και το έργο του αποτέλεσαν στη συνέχεια αντικείμενο πολλών μύθων και υπερβολών.
Ωστόσο, σε αντίθεση με όσα δήλωσε ο μητροπολίτης, ο Τέσλα δεν «εφηύρε» τον ηλεκτρισμό. Καθώς πρόκειται για φυσικό φαινόμενο, ο ηλεκτρισμός δεν εφευρέθηκε από κανέναν (αρχειοθετημένο εδώ). Εκείνο που ανακαλύφθηκε ή επινοήθηκε σταδιακά ήταν οι τρόποι παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και τα μέσα μεταφοράς, διανομής και αξιοποίησής της.
Επομένως, δεν υπάρχει ένας και μοναδικός εφευρέτης των σύγχρονων ηλεκτρικών συστημάτων. Αυτά αποτελούν το αποτέλεσμα της εργασίας πολλών επιστημόνων, μηχανικών και βιομηχάνων. Το 1831, ο Μάικλ Φαραντέι ανακάλυψε την ηλεκτρομαγνητική επαγωγή και κατασκεύασε την πρώτη ηλεκτρική γεννήτρια. Το Royal Institution επισημαίνει ότι σχεδόν το σύνολο της σημερινής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθεί να βασίζεται σε αυτή την αρχή (αρχειοθετημένο εδώ).
Στη συνέχεια, ο Τόμας Έντισον ανέπτυξε έναν εμπορικά αξιοποιήσιμο λαμπτήρα πυρακτώσεως, καθώς και ένα ολοκληρωμένο σύστημα παραγωγής και διανομής συνεχούς ρεύματος. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων των ΗΠΑ, το 1882 ένα τμήμα της Νέας Υόρκης ηλεκτροδοτήθηκε μέσω του δικτύου του (αρχειοθετημένο εδώ). Το 1886, ο Γουίλιαμ Στάνλεϊ έθεσε σε λειτουργία ένα από τα πρώτα πρακτικά συστήματα διανομής εναλλασσόμενου ρεύματος που χρησιμοποιούσαν μετασχηματιστές. Σύμφωνα με το Engineering and Technology History Wiki του IEEE, η εγκατάσταση αυτή περιλάμβανε ήδη τα κύρια στοιχεία ενός σύγχρονου ηλεκτρικού δικτύου (αρχειοθετημένο εδώ).
Από την πλευρά του, το 1887 και το 1888, ο Τέσλα ανέπτυξε έναν επαγωγικό κινητήρα και ένα πολυφασικό σύστημα εναλλασσόμενου ρεύματος (αρχειοθετημένο εδώ). Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας του αξιοποιήθηκαν στη συνέχεια από τον Τζορτζ Γουέστινγκχαουζ και οι τεχνολογίες αυτές διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη διάδοση του εναλλασσόμενου ρεύματος, μεταξύ άλλων στους Καταρράκτες του Νιαγάρα.
Παρότι το εναλλασσόμενο ρεύμα, το οποίο ανέπτυξε ο Τέσλα, εξακολουθεί να κυριαρχεί στα ηλεκτρικά δίκτυα, το συνεχές ρεύμα είναι επίσης απαραίτητο για τους υπολογιστές, τα φωτοβολταϊκά πάνελ, τα ηλεκτρικά οχήματα και ορισμένες γραμμές μεταφοράς υψηλής τάσης. Το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ υπογραμμίζει, συνεπώς, τον συμπληρωματικό χαρακτήρα των συνεισφορών του Τέσλα και του Έντισον.
Επομένως, ο Τέσλα δεν εφηύρε «τον ηλεκτρισμό που έχουμε». Συνέβαλε καθοριστικά σε ένα συγκεκριμένο μέρος του συστήματος: στους επαγωγικούς κινητήρες και στην πολυφασική μετάδοση εναλλασσόμενου ρεύματος. Ούτε ο Έντισον εφηύρε τον ηλεκτρισμό, αλλά συνέβαλε στην εμπορική αξιοποίησή του σε μεγάλη κλίμακα.
Δηλώσεις αντισημιτικού χαρακτήρα
Ο μητροπολίτης δηλώνει στην ομιλία του ότι είναι «οι Εβραίοι» εκείνοι που λένε πως ο Έντισον «εφηύρε» τον ηλεκτρισμό. Κανένα ιστορικό στοιχείο δεν επιτρέπει να αποδοθεί στους Εβραίους, ως συλλογικότητα, η διάδοση της αντίληψης ότι ο Τόμας Έντισον «εφηύρε τον ηλεκτρισμό». Άλλωστε, ο μητροπολίτης δεν παραθέτει κανένα πρόσωπο, οργανισμό, δημοσίευμα ή άλλη πηγή που θα μπορούσε να τεκμηριώσει αυτή την κατηγορία.
Δηλώνοντας ότι ο Έντισον εφηύρε τον ηλεκτρισμό «όπως μας λένε οι Εβραίοι», ο Νεόφυτος μετατρέπει μια ευρέως διαδεδομένη λανθασμένη αντίληψη σε πράξη σκόπιμης εξαπάτησης, την οποία αποδίδει χωρίς αποδείξεις στο σύνολο των Εβραίων. Η διατύπωση αυτή τούς παρουσιάζει εμμέσως ως μια ομοιογενή ομάδα, η οποία ενεργεί συντονισμένα με σκοπό να χειραγωγήσει την ιστορική αφήγηση και να παραπλανήσει το κοινό.
Η κατηγορία αυτή αναπαράγει ένα κλασικό μοτίβο των αντισημιτικών θεωριών συνωμοσίας: την ιδέα ότι οι Εβραίοι ασκούν συλλογικά κρυφή επιρροή στην πληροφόρηση και στη διαμόρφωση της αντίληψης για την πραγματικότητα. Ο ορισμός εργασίας του αντισημιτισμού της International Holocaust Remembrance Alliance (αρχειοθετημένο εδώ), ο οποίος δεν είναι νομικά δεσμευτικός, αναφέρει συγκεκριμένα μεταξύ των εκδηλώσεων αντισημιτισμού τους ψευδείς ή στερεοτυπικούς ισχυρισμούς σχετικά με «τη δύναμη των Εβραίων ως συλλογικότητας», συμπεριλαμβανομένου του μύθου περί εβραϊκής συνωμοσίας ή περί ελέγχου των μέσων ενημέρωσης και άλλων κοινωνικών θεσμών. Οι δηλώσεις του μητροπολίτη εντάσσονται σε αυτό το μοτίβο, καθώς αποδίδουν σε μια ολόκληρη ομάδα μια οργανωμένη επιχείρηση παραπληροφόρησης, η ύπαρξη της οποίας δεν τεκμηριώνεται από κανένα στοιχείο.
Ο υπολογιστής δεν εφευρέθηκε από τον Τέσλα
Η εμφάνιση του υπολογιστή δεν μπορεί να αποδοθεί σε έναν και μοναδικό εφευρέτη, αλλά αποτελεί το αποτέλεσμα μιας σειράς θεωρητικών και τεχνικών εξελίξεων, σύμφωνα με το Μουσείο Ιστορίας των Υπολογιστών (Computer History Museum, αρχειοθετημένο εδώ).
Τον 19ο αιώνα, ο Βρετανός μαθηματικός Τσαρλς Μπάμπατζ σχεδίασε την Αναλυτική Μηχανή, ένα σχέδιο προγραμματιζόμενης μηχανικής υπολογιστικής μηχανής γενικού σκοπού, το οποίο περιλάμβανε ήδη αρκετές αρχές που συναντώνται στους σύγχρονους υπολογιστές. Το 1843, η Έιντα Λάβλεϊς περιέγραψε τις πιθανές λειτουργίες αυτής της μηχανής και αντιλήφθηκε ότι θα μπορούσε να επεξεργάζεται και άλλα δεδομένα πέραν των απλών αριθμητικών τιμών, υπό την προϋπόθεση ότι οι πληροφορίες θα μπορούσαν να αναπαρασταθούν με την κατάλληλη μορφή.
Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, το 1936, ο Άλαν Τούρινγκ διατύπωσε τη θεωρητική έννοια μιας καθολικής μηχανής, ικανής να εκτελεί οποιονδήποτε υπολογισμό μπορεί να εκφραστεί με τη μορφή αλγορίθμου. Το Μουσείο Επιστημών του Λονδίνου παρουσιάζει τις εργασίες αυτές ως μέρος των θεμελίων της ιστορίας της πληροφορικής (αρχειοθετημένο εδώ).
Οι πρώτοι λειτουργικοί υπολογιστές εμφανίστηκαν στη συνέχεια κατά τη δεκαετία του 1940. Ο Z3, ο οποίος ολοκληρώθηκε το 1941 από τον Γερμανό μηχανικό Κόνραντ Τσούζε, παρουσιάζεται από το Deutsches Museum (αρχειοθετημένο εδώ) ως ο πρώτος πλήρως λειτουργικός προγραμματιζόμενος δυαδικός υπολογιστής. Λίγα χρόνια αργότερα, ο ENIAC, ο οποίος τέθηκε σε λειτουργία και παρουσιάστηκε δημόσια το 1946 στις Ηνωμένες Πολιτείες, συγκαταλέγεται στους πρώτους προγραμματιζόμενους ηλεκτρονικούς ψηφιακούς υπολογιστές γενικού σκοπού. Σχεδιάστηκε στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια από τον Τζον Μόκλι και τον Τζον Πρέσπερ Έκερτ, με τη συμμετοχή μιας πολυμελούς τεχνικής ομάδας. Έξι γυναίκες προγραμματίστριες διαδραμάτισαν επίσης καθοριστικό ρόλο στον προγραμματισμό του, όπως υπενθυμίζει το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια (αρχειοθετημένο εδώ).
Ο Νίκολα Τέσλα δεν συγκαταλέγεται στους σχεδιαστές αυτών των μηχανών ούτε στους επιστήμονες που έθεσαν τις θεωρητικές βάσεις τους.
Η σύγχυση ενδέχεται να προέρχεται από το τηλεκατευθυνόμενο σκάφος του, το οποίο παρουσιάστηκε στο Madison Square Garden το 1898 και κατοχυρώθηκε με το αμερικανικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας US 613,809 (αρχειοθετημένο εδώ). Η εφεύρεση αυτή αποτέλεσε πρωτοποριακό επίτευγμα στον τομέα της τηλεκατεύθυνσης και μπορεί να θεωρηθεί πρόδρομος ορισμένων ρομποτικών τεχνολογιών. Ωστόσο, δεν επρόκειτο ούτε για υπολογιστή ούτε για αυτόνομο ρομπότ. Επιπλέον, η τεκμηριωμένη επίδειξη πραγματοποιήθηκε το 1898 και όχι το 1930, όπως ισχυρίστηκε ο μητροπολίτης. Το PBS περιγράφει αναλυτικά τη λειτουργία αυτού του σκάφους (αρχειοθετημένο εδώ).
Η ιστορία της «μηχανής σεισμών» βασίζεται σε μη επιβεβαιωμένη αφήγηση
Ο Νίκολα Τέσλα κατοχύρωσε πράγματι το 1893 έναν μηχανικό κινητήρα παλινδρομικής κίνησης, ο οποίος αναφέρεται ορισμένες φορές ως «ταλαντωτής του Τέσλα». Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας US 514,169 (αρχειοθετημένο εδώ), το οποίο δημοσιεύθηκε το 1894, περιγράφει ένα έμβολο που κινείται με ατμό ή αέριο υπό πίεση και ρυθμίζεται μέσω πνευματικού ελατηρίου. Δεν περιγράφει καμία μέθοδο ικανή να προκαλέσει τεκτονικό σεισμό.
Η σύνδεση της συσκευής με τους σεισμούς εμφανίζεται, μεταξύ άλλων, σε μια αφήγηση που δημοσιεύθηκε το 1935 στην εφημερίδα New York World-Telegram. Σε αυτήν, ο Τέσλα ισχυριζόταν ότι ένας μικρός ταλαντωτής, ο οποίος είχε χρησιμοποιηθεί στο εργαστήριό του το 1887 ή το 1888, προκάλεσε δονήσεις στο κτίριο. Υποστήριζε επίσης ότι κατέστρεψε τη συσκευή με ένα σφυρί προτού καταρρεύσει το κτίριο. Ωστόσο, το άρθρο του 1935 (αρχειοθετημένο εδώ) βασίζεται στην αφήγηση του ίδιου του Τέσλα, σχεδόν μισό αιώνα μετά τα υποτιθέμενα γεγονότα. Δεν παραθέτει μετρήσεις, έκθεση πειράματος ή ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Υπάρχουν σεισμοί που προκαλούνται από ανθρώπινες δραστηριότητες, ωστόσο συνδέονται κυρίως με τη δημιουργία μεγάλων ταμιευτήρων, την εξορυκτική δραστηριότητα, την άντληση υγρών ή την απευθείας έγχυσή τους στο υπέδαφος, όπως το εξηγεί η Γεωλογική Υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών (USGS, αρχειοθετημένο εδώ). Δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι ο Τέσλα ανακάλυψε μια μέθοδο ικανή να προκαλεί κατά βούληση τεκτονικούς σεισμούς.
Η αφήγηση για τον ταλαντωτή ενσωματώθηκε αργότερα σε θεωρίες σχετικά με υποτιθέμενα μυστικά ηλεκτρομαγνητικά όπλα. Μετά τον σεισμό του Κόμπε το 1995 στην Ιαπωνία, μέλη της αίρεσης Αούμ Σινρίκιο αναζήτησαν, μεταξύ άλλων, έγγραφα του Τέσλα και αναφέρθηκαν στο ενδεχόμενο ύπαρξης ενός αμερικανικού όπλου. Άρθρο του Wired (αρχειοθετημένο εδώ), το οποίο δημοσιεύθηκε το 1996, καταγράφει αυτό το επεισόδιο.
Στο ίδιο πλαίσιο των θεωριών συνωμοσίας, το αμερικανικό ερευνητικό πρόγραμμα HAARP βρίσκεται σήμερα συχνά στο επίκεντρο τέτοιων αφηγημάτων. Στην πραγματικότητα, το HAARP χρησιμοποιεί ραδιοπομπούς για τη μελέτη της ιονόσφαιρας, η οποία βρίσκεται πολύ ψηλότερα από τα στρώματα της ατμόσφαιρας όπου εκδηλώνονται τα καιρικά φαινόμενα. Το Γεωφυσικό Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου της Αλάσκας (αρχειοθετημένο εδώ), το οποίο διαχειρίζεται την εγκατάσταση, αναφέρεται στις φήμες που αποδίδουν στο HAARP την πρόκληση σεισμών και εξηγεί την πραγματική λειτουργία του.
Τέλος, δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι ο Νίκολα Τέσλα διέθετε μέθοδο για να ελέγχει τη βροχή ή την ξηρασία. Η τεχνητή τροποποίηση του καιρού εφαρμόζεται πράγματι σε περιορισμένη κλίμακα, κυρίως μέσω της σποράς νεφών που έχουν ήδη σχηματιστεί. Δεν επιτρέπει, όμως, τη δημιουργία κατά βούληση ενός συστήματος βροχοπτώσεων ή μιας περιόδου ξηρασίας.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (αρχειοθετημένο εδώ) εξηγεί ότι η ποσότητα ενέργειας που εμπλέκεται στα καιρικά συστήματα είναι υπερβολικά μεγάλη ώστε να μπορούν να δημιουργηθούν νέφη βροχής, να μεταβληθούν οι άνεμοι για να μεταφέρουν υδρατμούς σε μια περιοχή ή να εξαλειφθούν έντονα καιρικά φαινόμενα. Οι τεχνολογίες για τις οποίες προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι μπορούν να προκαλέσουν τέτοια θεαματικά αποτελέσματα δεν διαθέτουν στέρεη επιστημονική βάση.
Επιπλέον, η σύγχρονη έρευνα για τη σπορά των νεφών άρχισε κυρίως το 1946 (αρχειοθετημένο εδώ). Ο Νίκολα Τέσλα είχε πεθάνει το 1943.
Δεν εντοπίσαμε κανένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, καμία τεκμηριωμένη συσκευή ή κανένα αναπαραγώγιμο πείραμα που να αποδεικνύει ότι ο Τέσλα είχε αναπτύξει μέθοδο ικανή να προκαλεί βροχή ή ξηρασία.
Συμπέρασμα
Ο Νίκολα Τέσλα, παρότι διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη κινητήρων και άλλων συστημάτων εναλλασσόμενου ρεύματος, δεν «εφηύρε» τον ηλεκτρισμό ούτε θεωρείται ο εφευρέτης του ηλεκτρονικού υπολογιστή. Επιπλέον, η υποτιθέμενη συσκευή του που μπορούσε να προκαλεί σεισμούς βασίζεται σε μια μεταγενέστερη, μη επιβεβαιωμένη διήγηση, η οποία στη συνέχεια διογκώθηκε μέσω θεωριών συνωμοσίας. Κανένα ιστορικό στοιχείο δεν αποδεικνύει ότι είχε σχεδιάσει τεχνολογία ικανή να ελέγχει τη βροχή ή να προκαλεί ξηρασία.
