Ισχυρισμός: Ο ηθοποιός Mel Gibson δήλωσε σε γνωστή εκπομπή ότι η χρήση των φαρμάκων ιβερμεκτίνη και φενβενδαζόλη μπορεί να θεραπεύσει τον καρκίνο σε προχωρημένο στάδιο.
Συμπέρασμα: Ο ισχυρισμός ότι η ιβερμεκτίνη και η φενβενδαζόλη μπορούν να θεραπεύσουν καρκίνο σταδίου 4 είναι ψευδής και δεν στηρίζεται σε καμία αποδεδειγμένη επιστημονική τεκμηρίωση. Καμία από τις δύο ουσίες δεν είναι εγκεκριμένη για αντικαρκινική χρήση σε ανθρώπους, ούτε υπάρχει κλινική μελέτη που να τεκμηριώνει την αποτελεσματικότητά τους έναντι του καρκίνου.
Τις τελευταίες ημέρες, κυκλοφορεί εκ νέου στα ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια σειρά από ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν από τον ηθοποιό Mel Gibson. Μόνο ένα από αυτά τα βίντεο, συγκέντρωσε 470 χιλιάδες θεάσεις. Ο ηθοποιός υποστηρίζει πως τρεις φίλοι του κατάφεραν να ξεπεράσουν καρκίνο τελικού σταδίου (στάδιο 4) χρησιμοποιώντας τα φάρμακα ιβερμεκτίνη (ivermectin) και φενβενδαζόλη (fenbendazole). Οι δηλώσεις έγιναν στην εκπομπή The Joe Rogan Experience στις 9 Ιανουαρίου 2025 και έχουν προκαλέσει έντονο κύμα παραπληροφόρησης, τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και στο ελληνόφωνο κοινό.
Τι ισχύει:
Η ιβερμεκτίνη είναι ένα φάρμακο εγκεκριμένο για παρασιτικές λοιμώξεις σε ανθρώπους και ζώα. Δεν είναι αντικαρκινικό φάρμακο. Ενώ ορισμένες πρώιμες έρευνες έχουν εξετάσει τη δράση της σε κυτταρικές σειρές καρκίνου, δεν υπάρχει καμία δημοσιευμένη κλινική μελέτη σε ανθρώπους που να αποδεικνύει την αποτελεσματικότητα ή την ασφάλεια της ιβερμεκτίνης ως αντικαρκινικής θεραπείας
Η ιβερμεκτίνη είναι εγκεκριμένη από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων παρασιτικών λοιμώξεων, αλλά δεν υπάρχει καμία ένδειξη ή έγκριση για χρήση της κατά του καρκίνου. Ο οργανισμός έχει προειδοποιήσει και στο παρελθόν ενάντια στη χρήση φαρμάκων για μη εγκεκριμένες ενδείξεις χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση όπως για την Covid-19. Παρόμοια στάση τηρεί και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA), καθώς δεν υπάρχει καμία επίσημη έγκριση για χρήση της ιβερμεκτίνης σε αντικαρκινικές θεραπείες στην Ευρώπη.
Αντίστοιχα, η φενβενδαζόλη είναι ανθελμινθικό που προορίζεται για ζώα. Αν και η φενβενδαζόλη έχει δείξει ορισμένες ενδείξεις αντικαρκινικής δράσης σε πειραματόζωα και καλλιέργειες κυττάρων, δεν υπάρχει καμία δημοσιευμένη ή εγκεκριμένη μελέτη σε ανθρώπους που να τεκμηριώνει ότι είναι αποτελεσματική ή ασφαλής για θεραπεία καρκίνου. Αντίθετα, υπάρχουν ήδη αναφορές σοβαρών ηπατικών βλαβών σε ασθενείς που έλαβαν το φάρμακο εκτός ιατρικής ένδειξης
Με αφορμή τη συνέντευξη του Γκίμπσον στον Ρόγκαν, οργανισμοί όπως η Καναδική Αντικαρκινική Εταιρεία έχουν ξεκαθαρίσει δημόσια ότι η χρήση των συγκεκριμένων φαρμάκων δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη και ενδέχεται να οδηγήσει σε καθυστέρηση θεραπείας ή επιδείνωση της κατάστασης.
Η ιβερμεκτίνη και η φενβενδαζόλη δεν αποτελούν εγκεκριμένες ή αποδεδειγμένα αποτελεσματικές θεραπείες για τον καρκίνο. Οι επιστήμονες διερευνούν συνεχώς νέες ουσίες, αλλά η διαδικασία είναι αυστηρή, πολύχρονη και απαιτεί αποδείξεις ασφάλειας και αποτελεσματικότητας. Μέχρι να υπάρξει τέτοια τεκμηρίωση, κάθε ισχυρισμός περί «θαυματουργής θεραπείας» είναι πρόωρος, παραπλανητικός και εν δυνάμει επικίνδυνος.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Κατά καιρούς εμφανίζονται ισχυρισμοί πως διάφορες ουσίες “θεραπεύουν” ή “σκοτώνουν” τον καρκίνο. Εσκεμμένα ή μη, αυτοί η ισχυρισμοί συνήθως προέρχονται από την παρερμηνεία επιστημονικών μελετών. Η ιατρική επιστήμη έχει εξετάσει και συνεχίζει να εξετάζει διάφορες ουσίες για πιθανή αντικαρκινική δράση. Ωστόσο, ακόμη και αν μια ουσία δείξει ότι μπορεί να “σκοτώσει” καρκινικά κύτταρα στο εργαστήριο, δεν σημαίνει ότι μπορεί να κάνει το ίδιο στο ανθρώπινο σώμα, διότι ενδέχεται να μην λειτουργεί σε αυτό, ή απλά να είναι τοξική. Μια γενικευμένη, αλλά ανάλογη παρομοίωση είναι αυτή της χλωρίνης, που ενώ μπορεί να εξοντώσει τα καρκινικά κύτταρα στο εργαστήριο, είναι τοξική και θανατηφόρα αν χρησιμοποιηθεί ως φάρμακο σε ανθρώπους.
Συμπέρασμα Ο ισχυρισμός ότι η ιβερμεκτίνη και η φενβενδαζόλη μπορούν να θεραπεύσουν καρκίνο σταδίου 4 είναι ψευδής και δεν στηρίζεται σε καμία αποδεδειγμένη επιστημονική τεκμηρίωση. Καμία από τις δύο ουσίες δεν είναι εγκεκριμένη για αντικαρκινική χρήση σε ανθρώπους, ούτε υπάρχει κλινική μελέτη που να τεκμηριώνει την αποτελεσματικότητά τους έναντι του καρκίνου.
