Ισχυρισμός: Με βάση την ίδια την Pfizer, ο ιός Hanta (Hantavirus) είναι μια από τις παρενέργειες του εμβολίου της εταιρείας κατά της COVID-19, σύμφωνα με εσωτερικό της έγγραφο.
Συμπέρασμα: Ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός. Το έγγραφο που επικαλείται η ανάρτηση είναι γνήσιο, αλλά ερμηνεύεται εσφαλμένα. Ο ιός Hanta εμφανίζεται σε κατάλογο νοσημάτων τον οποίο διεθνείς ρυθμιστικές αρχές επέβαλαν στη Pfizer να παρακολουθεί στο πλαίσιο της φαρμακοεπαγρύπνησης, όχι ως επιβεβαιωμένη παρενέργεια του εμβολίου. Το ίδιο το έγγραφο καταλήγει ότι δεν προκύπτει κανένα νέο ζήτημα ασφάλειας από τα δεδομένα.
Τον Μάιο του 2026, ξέσπασε υγειονομική κρίση που προκλήθηκε από την έξαρση λοίμωξης από ιό Hanta στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, το οποίο επέστρεψε στα Κανάρια Νησιά με τουλάχιστον τρεις νεκρούς και επτά επιβεβαιωμένα κρούσματα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (αρχειοθετημένο εδώ). Στα πλαίσια αυτά, ξέσπασε νέο κύμα παραπληροφόρησης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ελληνόφωνα sites.
Ισχυρισμός που υποστηρίζει ότι «με βάση την ίδια την Pfizer ο Hantavirus είναι μια από τις παρενέργειες του εμβολίου τους» διαδόθηκε μαζικά, συνοδευόμενος από screenshot που δείχνει τον τίτλο εγγράφου «5.3.6 Cumulative Analysis of Post-Authorization Adverse Event Reports of PF-07302048 (BNT162B2) Received Through 28-FEB-2021» και εικόνα που γράφει «Hantavirus is listed in the Pfizer COVID-19 vaccine adverse event report». Ο ισχυρισμός εντοπίστηκε, στο X, μεταξύ των οποίων ο @TheProjectUnity (αρχειοθετημένο εδώ) στις 7 Μαΐου και ο Alex Jones (αρχειοθετημένο εδώ) στις 8 Μαΐου, τον ανέδειξαν περαιτέρω, ισχυριζόμενοι ότι η έξαρση αποδεικνύει πως το εμβόλιο «προκαλεί» τον ιό Hanta.
Στον ελληνόφωνο χώρο, ιστότοποι όπως το kourdistoportocali.com (αρχειοθετημένο εδώ), το triklopodia.gr (αρχειοθετημένο εδώ), το ksipnistere.com (αρχειοθετημένο εδώ), το katohika.gr (αρχειοθετημένο εδώ) και το anatropi.substack.com (αρχειοθετημένο εδώ) δημοσίευσαν εκδοχές του ισχυρισμού.
Το εύρος της κυκλοφορίας κατέγραψαν επίσης το iefimerida.gr (αρχειοθετημένο εδώ) και το Euronews Ελλάδα (αρχειοθετημένο εδώ). Δεν πρόκειται για πρωτότυπο ισχυρισμό: το ίδιο έγγραφο είχε παρερμηνευθεί πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2022, αμέσως μετά την αποδέσμευσή του από τον FDA, και είχε τότε ήδη ελεγχθεί από το FactCheck.org (αρχειοθετημένο εδώ). Το 2026, ο ισχυρισμός αντιμετωπίστηκε εκ νέου από το Snopes (αρχειοθετημένο εδώ), τη France 24 (αρχειοθετημένο εδώ) και το factchecker.gr (αρχειοθετημένο εδώ).
Τι ισχύει
Μια διαδικτυακή αναζήτηση έδειξε ότι το έγγραφο 5.3.6 είναι γνήσιο. Δημοσιοποιήθηκε από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) κατόπιν αιτήματος παροχής πληροφοριών (FOIA) και είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα regulations.gov (αρχειοθετημένο εδώ), καθώς και στον ιστότοπο phmpt.org (αρχειοθετημένο εδώ) της οργάνωσης Public Health and Medical Professionals for Transparency, η οποία δικαστικά ανάγκασε τον FDA να αποδεσμεύσει τα δεδομένα. Πρόκειται για κανονική έκθεση φαρμακοεπαγρύπνησης που η Pfizer υπέβαλε στον FDA και καλύπτει τους πρώτους δυόμισι μήνες μετά την αδειοδότηση του εμβολίου, δηλαδή έως τις 28 Φεβρουαρίου 2021.
Αυτό που παραλείπει η ανάρτηση είναι το τι ακριβώς σημαίνει η εμφάνιση ενός νοσήματος σε αυτό το έγγραφο. Το Παράρτημα 1 του εγγράφου περιέχει έναν αλφαβητικό κατάλογο «Ανεπιθύμητων Συμβάντων Ειδικού Ενδιαφέροντος» (Adverse Events of Special Interest, AESI). Οι κατάλογοι AESI δεν συντάσσονται από την ίδια την Pfizer κατά το δοκούν: υπαγορεύονται από διεθνείς ρυθμιστικούς φορείς, συγκεκριμένα από τη Brighton Collaboration (SPEAC) (αρχειοθετημένο εδώ), το πρωτόκολλο ACCESS (αρχειοθετημένο εδώ) της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Φαρμάκων (EMA), το Αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (CDC) και τον Βρετανικό οργανισμό MHRA (αρχειοθετημένο εδώ). Ένα νόσημα εγγράφεται σε αυτόν τον κατάλογο επειδή θεωρείται αξιόλογο για να παρακολουθηθεί κατά τη διάρκεια της μετεγκριτικής παρακολούθησης, όχι επειδή το εμβόλιο έχει αποδειχθεί ότι το προκαλεί.
Η διάκριση είναι κρίσιμη. Ο κατάλογος AESI του εγγράφου 5.3.6 (αρχειοθετημένο εδώ) περιλαμβάνει εκατοντάδες παθήσεις, από οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου και εγκεφαλικό επεισόδιο έως σύνδρομο p36 και νόσο Kawasaki. Η παρουσία μιας πάθησης σε αυτόν τον κατάλογο δεν αποτελεί παραδοχή της Pfizer ότι το εμβόλιο την προκαλεί. Αποτελεί δέσμευση ότι η εταιρεία θα παρακολουθεί την πιθανότητα εμφάνισής της με ανησυχητική συχνότητα σε εμβολιασμένο πληθυσμό.
Η ίδια η έκθεση (αρχειοθετημένο εδώ) δεν αφήνει περιθώριο παρερμηνείας ως προς το αποτέλεσμα: τα δεδομένα, γράφει ρητά το κείμενο, «δεν αποκαλύπτουν νέες ανησυχίες ασφαλείας ή κινδύνους που να απαιτούν αλλαγές στην επισήμανση του προϊόντος» και «υποστηρίζουν ένα ευνοϊκό προφίλ ωφέλους-κινδύνου του εμβολίου BNT162b2». Η αμερικανική υπηρεσία fact-checking Lead Stories επιβεβαίωσε επίσης τον Μάιο του 2026 (αρχειοθετημένο εδώ) ότι η συγκεκριμένη ερμηνεία του εγγράφου είναι εσφαλμένη.
Τι είναι ο ιός Hanta και γιατί δεν μπορεί να αποτελεί παρενέργεια εμβολίου
Ο ιός Hanta είναι ζωονοτικός ιός που, σύμφωνα με το CDC (αρχειοθετημένο εδώ), μεταδίδεται αποκλειστικά μέσω επαφής με μολυσμένα τρωκτικά και τις εκκρίσεις τους (ούρα, κόπρανα, σάλιο) και δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η ίδια η Pfizer στον εκπαιδευτικό της ιστότοπο healthanswers.pfizer.com (αρχειοθετημένο εδώ) περιγράφει τον ιό ως ζωονόσο που συνδέεται με έκθεση σε τρωκτικά.
Σύμφωνα με το CDC (αρχειοθετημένο εδώ), ένα mRNA εμβόλιο δεν περιέχει ζωντανό ιό, δεν εισέρχεται στον πυρήνα του κυττάρου και δεν τροποποιεί το DNA, επομένως δεν υπάρχει κανένας μηχανισμός μέσω του οποίου θα μπορούσε θεωρητικά να προκαλέσει λοίμωξη από ζωονοτικό ιό. Η ένταξη του Hantavirus στον κατάλογο AESI δεν σημαίνει παρά ότι οι ρυθμιστικές αρχές ζήτησαν να παρακολουθείται η τυχόν (και αναμενόμενη βάσει φυσικής επίπτωσης) εμφάνισή του σε εμβολιασμένα άτομα, η οποία θα οφείλεται στη φυσιολογική έκθεση σε τρωκτικά, όχι στο εμβόλιο.
Συμπέρασμα
Ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός. Το έγγραφο 5.3.6 της Pfizer είναι γνήσιο, αλλά η ανάρτηση το ερμηνεύει εσφαλμένα. Ο ιός Hanta εμφανίζεται σε προκαθορισμένο κατάλογο νοσημάτων φαρμακοεπαγρύπνησης που συντάσσεται από ρυθμιστικές αρχές και όχι ως ομολογία της Pfizer ότι το εμβόλιο προκαλεί τη νόσο. Το ίδιο το έγγραφο καταλήγει ρητά σε ευνοϊκό προφίλ ωφέλους-κινδύνου για το εμβόλιο.
