Ισχυρισμός: Φωτογραφία που κυκλοφορεί στα ΜΚΔ φέρεται να παρουσιάζει Ελληνοκύπριες γυναίκες θύματα της τουρκικής εισβολής του 1974 στην Κύπρο.
Συμπέρασμα: Η φωτογραφία λήφθηκε από το βρετανό φωτορεπόρτερ Don McCullin το 1964 και απεικονίζει Τουρκοκύπρια η οποία θρηνεί τον σύζυγό της, που σκοτώθηκε κατά τις δικοινοτικές ταραχές του ‘64.
Στις 29 Ιουνίου 2026, σελίδα στο Facebook με μεγάλο αριθμό ακολούθων («Greece High Definition») δημοσίευσε ανάρτηση (αρχειοθετημένο εδώ) σχετικά με την απόφαση για ανέγερση μνημείου στη Λευκωσία, αφιερωμένου στις γυναίκες που υπέστησαν σεξουαλική βία κατά και μετά την τουρκική εισβολή του 1974. Η ανάρτηση συγκέντρωσε περίπου 2.900 αντιδράσεις, 1.900 σχόλια και 364 κοινοποιήσεις. Το κείμενο της ανάρτησης είναι κατ’ ουσίαν ακριβές, ωστόσο η εικόνα που τη συνοδεύει είναι παραπλανητική.
Τι ισχύει
Μετά από αντίστροφη αναζήτηση εικόνας, εντοπίσαμε ότι η ασπρόμαυρη φωτογραφία στο πάνω αριστερό μέρος της σύνθεσης είναι μία από τις πιο διάσημες πολεμικές φωτογραφίες του 20ού αιώνα. Τραβήχτηκε στις 20 Μαρτίου 1964 από τον βρετανό φωτορεπόρτερ DonMcCullin στο χωριό Καζιβερά της επαρχίας Λευκωσίας (Gaziveren) που σήμερα ανήκει στη λεγόμενη “TRNC”. Κέρδισε το βραβείο World Press Photo of the Year 1964 (αρχειοθετημένο εδώ). Απεικονίζει την Τουρκοκύπρια Nevcihan Oluşum τη στιγμή που πληροφορήθηκε ότι ο σύζυγός της σκοτώθηκε από Ελληνοκύπριους ένοπλους κατά τις διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963-1964, όπως τεκμηριώνεται στη σχετική κάλυψη για το ιστορικό της φωτογραφίας (αρχειοθετημένο εδώ).
Αριστερά, το ασπρόμαυρο ένθετο της ανάρτησης του 2026. Δεξιά, η πρωτότυπη φωτογραφία του Don McCullin (World Press Photo of the Year 1964), που απεικονίζει την Τουρκοκύπρια Nevcihan Oluşum στο Γαζιβέραν τον Μάρτιο του 1964. Η ταύτιση είναι πλήρης.
Πρόκειται, δηλαδή, για φωτογραφία Τουρκοκύπριας τραβηγμένη δέκα χρόνια πριν την τουρκική εισβολή του 1974, κατά τις δικοινοτικές ταραχές του 1964. Η χρήση της για να εικονογραφηθεί ιστορία για Ελληνοκύπριες γυναίκες, θύματα του τουρκικού στρατού αντιστρέφει πλήρως το πραγματικό της περιεχόμενο.
Η επαναχρησιμοποίηση της φωτογραφίας δεν είναι νέο φαινόμενο. Ήδη από το 2020, δημοσίευμα του βρετανικού T-VINE (αρχειοθετημένο εδώ) κατέγραφε ότι οργανώσεις και χρήστες στο εξωτερικό είχαν κοινοποιήσει την ίδια φωτογραφία με τον ψευδή ισχυρισμό ότι η εικονιζόμενη ήταν Ελληνοκύπρια που υπέφερε από τον τουρκικό στρατό το 1974. Στο ίδιο δημοσίευμα, η ίδια η εικονιζόμενη, η Τουρκοκύπρια Nevcihan Oluşum, είχε περιγράψει τον πόνο που της προκαλούσε αυτή η διαστρέβλωση.
Η συγκεκριμένη φωτογραφία έχει χρησιμοποιηθεί κατά καιρούς και από την πολιτική ηγεσία των κατεχομένων. Μάλιστα, το λεγόμενο «υπουργείο εξωτερικών» του ψευδοκράτους έχει κάνει σχετική ανάρτηση (αρχειοθετημένο εδω ) για να τονίσει την ιστορικότητα της εικόνας, διαμαρτυρόμενο στο παρελθόν όταν διεθνή μέσα τη χρησιμοποίησαν εκτός πλαισίου.
Συμπέρασμα
Η φωτογραφία λήφθηκε από το βρετανό φωτορεπόρτερ Don McCullin το 1964 και απεικονίζει Τουρκοκύπρια η οποία θρηνεί τον σύζυγό της, που σκοτώθηκε κατά τις δικοινοτικές ταραχές του ‘64.
