Ισχυρισμός:Ο ευρωβουλευτής του ΕΛΑΜ Γεάδης Γεάδη δήλωσε σε συνέντευξη στο ΙΝΚ ότι δεν μπήκαμε σε ανθρωπογενή κλιματική κρίση. Τέτοια φαινόμενα εμφανίζονται κατά καιρούς ανά το παγκόσμιο και κάθε χρόνο βλέπουμε τέτοια φαινόμενα. Άλλωστε το περιβάλλον, γενικά το κλίμα, κάνει τους δικούς του κύκλους. Να σας θυμίσω ότι κάποτε στην ανθρωπότητα είχαμε την εποχή των παγετώνων, είχαμε και την εποχή της ξηρασίας, όμως η ανθρωπότητα δεν εξαλείφθηκε και το περιβάλλον επανήλθε στην κανονική του μορφή.
Συμπέρασμα: Ο πλανήτης ζεσταίνεται εξαιτίας των ανθρώπινων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, κυρίως από την καύση πετρελαίου, άνθρακα και φυσικού αερίου, και η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) το θεωρεί «αδιαμφισβήτητο». Ο ισχυρισμός του Γεάδη Γεάδη ότι πρόκειται για έναν ακόμη φυσικό κύκλο του κλίματος είναι αντιεπιστημονικός. Οι εποχές των παγετώνων υπήρξαν, όμως τις προκαλούσαν αργές αλλαγές στην τροχιά της Γης που διαρκούν δεκάδες χιλιάδες χρόνια, και σύμφωνα με τη NASA οι ίδιοι κύκλοι σήμερα θα έφερναν ψύξη, και όχι την αυξηση της θερμοκρασίας που παρατηρείται.
Η Γη είναι σήμερα περίπου 1,4°C θερμότερη σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, και σύμφωνα με την IPCC (αρχειοθετημένο εδώ) η υπερθέρμανση αυτή οφείλεται αδιαμφισβήτητα στην ανθρώπινη δραστηριότητα. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus (αρχειοθετημένο εδώ), τα τελευταία έντεκα χρόνια ήταν τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ. Η Κύπρος, μάλιστα, βρίσκεται σε μία από τις περιοχές του πλανήτη που θερμαίνονται ταχύτερα. Παρά τα δεδομένα αυτά, ο ευρωβουλευτής του ΕΛΑΜ Γεάδης Γεάδη επανέλαβε πρόσφατα ένα από τα παλαιότερα επιχειρήματα αμφισβήτησης της κλιματικής αλλαγής: ότι η σημερινή θέρμανση αποτελεί απλώς μέρος των φυσικών κύκλων του κλίματος.
Ο κ. Γεάδη, που ανήκει στην Ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR) (αρχειοθετημένο εδώ) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μίλησε στην κάμερα του ΙΝΚ στο Στρασβούργο, σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2026 (αρχειοθετημένο εδώ).
Η ερώτηση έγινε μετά από μια περίοδο ακραίων καιρικών φαινομένων, που στην Κύπρο είχε και θύμα. Στις 29 Αυγούστου ισχυρό μπουρίνι προκάλεσε τη βύθιση σκαφών στον κόλπο ανάμεσα στους Αγίους Αναργύρους και τον Κόννο, στο Κάβο Γκρέκο, και ένας 76χρονος έχασε τη ζωή του, σύμφωνα με ανακοίνωση του Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης που μετέδωσε το CNN Greece (αρχειοθετημένο εδώ), επικαλούμενο το philenews. Σε αυτά τα φαινόμενα, ανάμεσά τους και στο Κάβο Γκρέκο, αναφέρθηκε ο δημοσιογράφος όταν, στο 9:20 του βίντεο, ρώτησε τον ευρωβουλευτή αν μπήκαμε σε ανθρωπογενή κλιματική κρίση.
Τι ισχύει
Στην περίληψη της Έκτης Έκθεσης Αξιολόγησης για την επιστημονική βάση της κλιματικής αλλαγής (αρχειοθετημένο εδώ), η IPCC αναφέρει ότι η ανθρώπινη επίδραση έχει αδιαμφισβήτητα θερμάνει την ατμόσφαιρα, τους ωκεανούς και την ξηρά. Σύμφωνα με τη βέλτιστη εκτίμησή της, η ανθρώπινη δραστηριότητα προκάλεσε αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά περίπου 1,07°C μεταξύ της περιόδου 1850–1900 και της δεκαετίας 2010–2019, με πιθανό εύρος από 0,8°C έως 1,3°C. Αντίθετα, η εκτιμώμενη συμβολή των φυσικών παραγόντων, όπως η ηλιακή και η ηφαιστειακή δραστηριότητα, κυμαίνεται στο ίδιο διάστημα από −0,1°C έως +0,1°C, δηλαδή κοντά στο μηδέν. Τα ίδια συμπεράσματα περιλαμβάνονται στη Συνθετική Έκθεση του 2023 (αρχειοθετημένο εδώ). Η τάση της θέρμανσης συνεχίζεται: σύμφωνα με την Copernicus (αρχειοθετημένο εδώ), το 2025 ήταν το τρίτο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί, ενώ άλλες βάσεις δεδομένων το κατατάσσουν στη δεύτερη θέση. Παράλληλα, η τριετία 2023–2025 ήταν η πρώτη κατά την οποία η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ξεπέρασε τα προβιομηχανικά επίπεδα κατά περισσότερο από 1,5°C.
Το κλίμα πράγματι άλλαζε πολύ πριν εμφανιστεί ο άνθρωπος. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι και η σημερινή κλιματική αλλαγή έχει φυσικά αίτια. Δασικές πυρκαγιές εκδηλώνονταν εκατομμύρια χρόνια πριν από την εμφάνισή μας, αλλά κανείς δεν θα συμπέραινε από αυτό ότι μια σημερινή φωτιά δεν μπορεί να οφείλεται σε εμπρησμό. Για να προσδιορίσουμε την αιτία ενός φαινομένου, πρέπει να εξετάσουμε τα στοιχεία. Στην περίπτωση της σημερινής υπερθέρμανσης του πλανήτη, τα στοιχεία έχουν εξεταστεί και τεκμηριώνουν τον ρόλο της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Οι εναλλαγές παγετωδών και μεσοπαγετωδών περιόδων συνδέονται με τους λεγόμενους κύκλους Μιλάνκοβιτς (αρχειοθετημένο εδώ): περιοδικές μεταβολές στο σχήμα της τροχιάς της Γης, στην κλίση και στον προσανατολισμό του άξονά της, οι οποίες επηρεάζουν την κατανομή της ηλιακής ακτινοβολίας στον πλανήτη. Οι μεταβολές αυτές, ωστόσο, εξελίσσονται σε δεκάδες έως εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια και δεν εξηγούν την ταχεία θέρμανση των τελευταίων δεκαετιών. Η NASA διευκρινίζει μάλιστα ότι, χωρίς την ανθρώπινη επίδραση, η σημερινή φάση των κύκλων αυτών θα ευνοούσε τη συνέχιση μιας μακροχρόνιας τάσης ψύξης που ξεκίνησε πριν από περίπου 6.000 χρόνια. Συνεπώς, οι τροχιακοί κύκλοι δεν εξηγούν ούτε τον ρυθμό ούτε την κατεύθυνση της σημερινής μεταβολής της θερμοκρασίας.
Η σημερινή υπερθέρμανση δεν εξηγείται ούτε από μεταβολές στην ηλιακή δραστηριότητα. Σύμφωνα με τη NASA (αρχειοθετημένο εδώ), από το 1750 η θέρμανση που προκαλούν τα αέρια του θερμοκηπίου από την καύση ορυκτών καυσίμων είναι υπερπεντηκονταπλάσια εκείνης που αποδίδεται στη μικρή αύξηση της ηλιακής ενέργειας κατά το ίδιο διάστημα. Πρόσθετο στοιχείο αποτελεί η κατανομή των θερμοκρασιακών μεταβολών στην ατμόσφαιρα. Αν η αιτία ήταν η αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα, θα αναμενόταν θέρμανση τόσο της τροπόσφαιρας, του κατώτερου στρώματος της ατμόσφαιρας, όσο και της στρατόσφαιρας, που βρίσκεται ακριβώς πάνω από αυτήν. Αντίθετα, μετρήσεις από μετεωρολογικά μπαλόνια και δορυφόρους καταγράφουν θέρμανση στα κατώτερα στρώματα και ψύξη στη στρατόσφαιρα, εύρημα συμβατό με την αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου.
Σημασία έχουν επίσης το μέγεθος και ο ρυθμός των σημερινών μεταβολών. Σύμφωνα με την IPCC (αρχειοθετημένο εδώ), η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα το 2019 ήταν η υψηλότερη των τελευταίων τουλάχιστον δύο εκατομμυρίων ετών. Η αύξησή της από το 1750 υπερβαίνει κατά πολύ τις φυσικές διακυμάνσεις μεταξύ παγετωδών και μεσοπαγετωδών περιόδων κατά τα τελευταία 800.000 χρόνια. Παράλληλα, από το 1970 η παγκόσμια θερμοκρασία αυξάνεται ταχύτερα από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη πεντηκονταετία των τελευταίων τουλάχιστον 2.000 ετών. Αντίθετα, οι θερμές περίοδοι του μακρινού παρελθόντος στις οποίες αναφέρεται η IPCC συνδέονταν με αργές μεταβολές της τροχιάς της Γης, που εξελίσσονταν σε βάθος χιλιάδων ετών.
Το γεγονός ότι ακραία καιρικά φαινόμενα εκδηλώνονταν και στο παρελθόν δεν σημαίνει ότι η συχνότητα και η έντασή τους παραμένουν αμετάβλητες. Η IPCC (αρχειοθετημένο εδώ) διαπιστώνει ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή επηρεάζει ήδη πολλά ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα σε όλες τις περιοχές του πλανήτη. Ειδικότερα, οι καύσωνες έχουν γίνει συχνότεροι και εντονότεροι στις περισσότερες χερσαίες περιοχές από τη δεκαετία του 1950.
Για την ευρύτερη περιοχή στην οποία βρίσκεται η Κύπρος, ανασκόπηση διεθνούς ομάδας επιστημόνων, υπό την αιγίδα του Ινστιτούτου Max Planck για τη Χημεία και του Ινστιτούτου Κύπρου, δημοσιεύθηκε το 2022 στο Reviews of Geophysics (αρχειοθετημένο εδώ). Η ανασκόπηση καταλήγει ότι η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή θερμαίνονται σημαντικά ταχύτερα από άλλες κατοικημένες περιοχές. Σύμφωνα με τη σχετική σύνοψη του δικτύου MedECC (αρχειοθετημένο εδώ), ο ρυθμός θέρμανσης της περιοχής είναι σχεδόν διπλάσιος του παγκόσμιου μέσου όρου. Παράλληλα, τις τελευταίες δεκαετίες καταγράφονται ενδείξεις μετάβασης σε ξηρότερο κλίμα, ιδιαίτερα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επιβίωση του ανθρώπινου είδους σε παλαιότερες κλιματικές μεταβολές δεν ειναι ικανή να τεκμηριώσει ότι η σημερινή υπερθέρμανση θα έχει περιορισμένες συνέπειες. Οι μεταβάσεις εκείνες εξελίσσονταν σε βάθος χιλιάδων ετών, ενώ η επιβίωση ενός είδους δεν αποτελεί μέτρο του ανθρώπινου, κοινωνικού και οικονομικού κόστους. Η IPCC (αρχειοθετημένο εδώ) επισημαίνει ότι πολλές από τις αλλαγές που προκαλούν οι ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου είναι μη αναστρέψιμες για αιώνες έως χιλιετίες, ιδιαίτερα όσον αφορά τους ωκεανούς, τους παγετώνες και τη στάθμη της θάλασσας.
Το Fact Check Cyprus έχει εξετάσει και στο παρελθόν παρόμοιους ισχυρισμούς. Στον έλεγχο των δηλώσεων του καθηγητή Αντώνη Φώσκολου για την κλιματική αλλαγή παρουσιάστηκαν στοιχεία που δείχνουν ότι η συμβολή των φυσικών παραγόντων στη σημερινή υπερθέρμανση είναι ελάχιστη. Το επιχείρημα που επικαλείται τις παλαιότερες παγετώδεις περιόδους εξετάστηκε επίσης σε προηγούμενο άρθρο για την κλιματική παραπληροφόρηση. Πιο πρόσφατα, τον Σεπτέμβριο του 2026, ελέγξαμε βίντεο που παρουσίαζε παραπλανητικά τον ρόλο του διοξειδίου του άνθρακα στην κλιματική αλλαγή.
Συμπέρασμα
Ο πλανήτης ζεσταίνεται εξαιτίας των ανθρώπινων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, κυρίως από την καύση πετρελαίου, άνθρακα και φυσικού αερίου, και η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) το θεωρεί «αδιαμφισβήτητο». Ο ισχυρισμός του Γεάδη Γεάδη ότι πρόκειται για έναν ακόμη φυσικό κύκλο του κλίματος είναι αντιεπιστημονικός. Οι εποχές των παγετώνων υπήρξαν, όμως τις προκαλούσαν αργές αλλαγές στην τροχιά της Γης που κρατούν δεκάδες χιλιάδες χρόνια, και σύμφωνα με τη NASA οι ίδιοι κύκλοι σήμερα θα έφερναν ψύξη, όχι ζέστη.
