Ισχυρισμός: Δεν υπάρχουν λόγια για τη βαρβαρότητα των Παλαιστινίων. Άφησαν το χειρότερο για το τέλος. Κρατούν έναν ολόκληρο στρατό παιδιών με εγκεφαλική παράλυση, τα οποία η Χαμάς κρατάει σκόπιμα στη Γάζα για προπαγανδιστικές φωτογραφίες, παρόλο που είναι ευπρόσδεκτα στα ισραηλινά νοσοκομεία.

Συμπέρασμα: Ο λιμός στη Γάζα δεν περιορίζεται σε παιδιά με αναπηρίες ή προβλήματα υγείας, αν και αυτά τα παιδιά στη Γάζα συχνά δεν έχουν πρόσβαση στην ιατρική φροντίδα που χρειάζονται, κυρίως λόγω της κατάρρευσης του υγειονομικού συστήματος, των περιορισμών στις μετακινήσεις για ιατρικούς λόγους και τις καθυστερήσεις εκ μέρους των Ισραηλινών. Εντούτοις, η κρίση υποσιτισμού είναι πραγματική και αφορά μεγάλο μέρος του πληθυσμού, όπως έχουν τεκμηριώσει διεθνείς οργανισμοί. Δεν υπάρχουν στοιχεία για το ότι τα παιδιά στη φωτογραφία έχουν κάποιο πρόβλημα υγείας ούτε για το ότι η Χαμάς εμποδίζει παιδιά με προβλήματα από το να εξασφαλίσουν ιατρική βοήθεια. 

Ο λογαριασμός Protocols Without Zion δημοσίευσε ένα tweet στο οποίο αναφέρεται ότι «οι Παλαιστίνιοι κρατούν μια ολόκληρη στρατιά παιδιών με εγκεφαλική παράλυση», περιγράφοντας τη συμπεριφορά τους ως «βαρβαρότητα». Το tweet υπονοεί ότι οι φωτογραφίες που κυκλοφορούν και δείχνουν υποσιτισμένα παιδιά από την Παλαιστίνη είναι σκηνοθετημένες με σκοπό να δυσφημήσουν το Ισραήλ ή να προκαλέσουν διεθνή συμπάθεια για την παλαιστινιακή πλευρά, όπως αναφέρεται με τον όρο “Pallywood”. Υποστηρίζει ότι οι εικόνες με σκελετωμένα παιδιά που κυκλοφορούν δείχνουν παιδιά με εγκεφαλική παράλυση, τα οποία αντί να σταλούν σε νοσοκομεία όπου μπορούν να τύχουν φροντίδας, η Χαμάς τα εμποδίζει ώστε να τα χρησιμοποιήσει για προπαγανδιστικούς σκοπούς, προκειμένου να ενισχύσει το αφήγημα ότι οι Ισραηλινοί σκοτώνουν παιδιά. Το συγκεκριμένο tweet και απόψεις έχουν αναπαραχθεί και από δημόσια πρόσωπα, και υπονοούν ότι δεν υπάρχει ο λιμός που ισχυρίζονται οι Παλαιστίνιοι ότι έχει επιβληθεί από τον αποκλεισμό των Ισραηλινών, αλλά τα άτομα (συμπεριλαμβανομένων των παιδιών) που υποφέρουν από πείνα είναι όσα έχουν ειδικές διατροφικές ανάγκες λόγω προβλημάτων υγείας και η Χαμάς τους εμποδίζει από το να φτάσουν στην κατάλληλη ιατρική φροντίδα.

Τι Ισχύει

Στη Γάζα επικρατεί μια καταστροφική ανθρωπιστική κρίση που επηρεάζει τα 2,1 εκατομμύρια κατοίκους της. Οι άνθρωποι στη Γάζα αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια (acute food insecurity), με 470.000 ανθρώπους (22% του πληθυσμού) να αντιμετωπίζουν καταστροφικές συνθήκες λιμού (Πηγή).

Τουλάχιστον 180 άνθρωποι, ανάμεσά τους 93 παιδιά, έχουν πεθάνει από πείνα ή υποσιτισμό (Πηγή). Λόγω της κατάρρευσης του συστήματος υγείας στη Γάζα, της περιορισμένης πρόσβασης και των χαοτικών συνθηκών, ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων μπορεί να είναι σημαντικά μεγαλύτερος. Συμφωνα με επιστολή 99 Αμερικανών επαγγελματιών υγείας (μια συντηρητική εκτίμηση βασισμένη στα κριτήρια του IPC), συνολικά, είναι πιθανό ότι 62.413 άνθρωποι έχουν πεθάνει από πείνα και τις επιπλοκές της στη Γάζα από τις 7 Οκτωβρίου 2023 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2024 (Πηγή). Σχεδόν 71.000 παιδιά κάτω των πέντε ετών αναμένεται να υποφέρουν από οξύ υποσιτισμό τους επόμενους 11 μήνες (Απρίλιος 2025-Μάρτιος 2026). Από αυτά, 14.100 περιπτώσεις αναμένεται να είναι σοβαρές. Επιπλέον, σχεδόν 17.000 έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες χρειάζονται επίσης θεραπεία για οξύ υποσιτισμό κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου (Πηγή).  Το ένα τρίτο των κατοίκων της Γάζας δεν τρώει για ημέρες (Πηγή).

Παιδιά με Εγκεφαλική Παράλυση

Υπάρχουν τουλάχιστον δύο περιπτώσεις κατά τις οποίες εικόνες παιδιού με εγκεφαλική παράλυση χρησιμοποιήθηκαν στα πλαίσια του λιμού. Η παρακάτω εικόνα, που κυκλοφορεί ευρέως στο διαδίκτυο, δείχνει τον Γιαζάν αλ-Καφαρνά, ο οποίος έπασχε από εγκεφαλική παράλυση και έχασε τη ζωή του από υποσιτισμό λόγω της αδυναμίας πρόσβασης σε ειδική τροφή και περίθαλψη (Πηγή). Το οικογενειακό βίντεο, όπου ο πατέρας του Γιαζάν δείχνει πλάνα από όταν το παιδί ήταν υγιές, συγκρίνεται με την εικόνα του πριν πεθάνει, και προκάλεσε διεθνή συγκίνηση για την ανικανότητα πρόσβασης σε βασικές ανάγκες (Πηγή).

Η παρακάτω εικόνα, του Μοχάμεντ Αλ-Ματούκ (Mohammed Zakariya Ayyoub al-Matouq), δείχνει ένα εξαιρετικά αδυνατισμένο μωρό περίπου 18 μηνών με πλαστική σακούλα αντί για πάνα, κρατούμενο στην αγκαλιά της μητέρας του, δημοσιεύθηκε ευρέως σε διεθνή ΜΜΕ, όπως η New York Times, προκαλώντας παγκόσμια συγκίνηση. Ενώ υπήρχαν αναφορές για εγκεφαλική παράλυση, οι γιατροί στο νοσοκομείο όπου νοσηλεύτηκε, ανέφεραν ότι η πτώση βάρους του οφείλεται κυρίως σε οξύ υποσιτισμό, και όχι μόνο στα προϋπάρχουσα προβλήματα υγείας . Η αρχική κατάσταση (συγγενείς διαταραχές, μυϊκή ατροφία) δεν επηρέασε σημαντικά το βάρος του μέχρι την εγκατάλειψη των διατροφικών συμπληρωμάτων λόγω της έλλειψης πόρων (Πηγή).

Τα παιδιά με εγκεφαλική παράλυση βρίσκονται σε υψηλότερο κίνδυνο υποσιτισμού λόγω διαφόρων ιατρικών παραγόντων. Η δυσφαγία (δυσκολίες κατάποσης) επηρεάζει τους μύες που εμπλέκονται στο μάσημα, την κατάποση και την πρόσληψη τροφής, ενώ παράλληλα αυτά τα παιδιά έχουν αυξημένες θερμιδικές ανάγκες, καθώς μερικά χρειάζονται έως και 20% περισσότερες θερμίδες λόγω αυξημένου μυϊκού τόνου. Επιπρόσθετα, αντιμετωπίζουν επιπλοκές διατροφής, όπως γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, κίνδυνο αναρρόφησης και δυσκολία αυτοδιατροφής, ενώ έχουν ειδικές διατροφικές απαιτήσεις που περιλαμβάνουν την ανάγκη για συγκεκριμένες συστάσεις τροφίμων και διατροφικά συμπληρώματα (Πηγή).

Παραδείγματα παιδιών με εγκεφαλική παράλυση που έχουν που έχουν δημοσιευτεί σε διεθνή μέσα ενημέρωσης και ανθρωπιστικές οργανώσεις είναι: Γκαζάλ (Ghazal), Γιούσεφ (Yousef), Αμίρ (Amir), Μουχαμάντ (Muhammad), Οσμάν (Osman), Λάρα (Lara) (Πηγή 1, Πηγή 2).  Καμία φωτογραφία από αυτά τα παιδια δεν εχει βρίσκεται στο κολάζ φωτογραφιών που κυκλοφορεί με τον τιτλο “Gaza is being exterminated”. Χρησιμοποιώντας τη λειτουργία αντίστροφης αναζήτησης εικόνων της εφαρμογής Yandex, αναγνωρίσαμε τις 11 από τις 16 φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο κολάζ. Πρόκειται για τεκμηριωμένες περιπτώσεις θυμάτων υποσιτισμού στη Γάζα, χωρίς να υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες που να υποδεικνύουν ότι έπασχαν από άλλες παθολογικές καταστάσεις ή εγκεφαλική παράλυση (Πηγή).

Τα ισραηλινά νοσοκομεία έχουν στο παρελθόν θεραπεύσει παιδιά από την Παλαιστίνη με σοβαρές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένης της εγκεφαλικής παράλυσης. Το 2015, τα αδέλφια Χαμντάν από τη Γάζα έλαβαν τακτική θεραπεία διάλυσης στο Rambam Health Care Campus στη Χάιφα (Πηγή).

Από το 2024 μέχρι και σήμερα όμως ελάχιστα άρρωστα και τραυματισμένα παιδια από τη Γάζα έχουν λάβει άδεια εξόδου για ιατρική θεραπεία. Οι περισσότερες αιτήσεις απορρίπτονται ή καθυστερούν επ’ αόριστον, με αποτέλεσμα παιδιά να χάνουν τη ζωή τους ενώ περιμένουν την έγκριση για ιατρική εκκένωση (Πηγή). Οι ισραηλινές αρχές είναι αυτές που ελέγχουν και εγκρίνουν τις συνοριακές άδειες και τις ιατρικές εκκενώσεις από τη Γάζα. Δεν εντοπίζονται αξιόπιστα στοιχεία που να αποδίδουν σε πρακτικές της Χαμάς την παρεμπόδιση εξόδου παιδιών με αναπηρίες για ιατρική περίθαλψη (Πηγή 1, Πηγή 2)

Θάνατοι και Επιθέσεις σε Κέντρα Διανομής Ανθρωπιστικής Βοήθειας

Από τα τέλη Μαΐου 2025, έχει καταγραφεί μεγάλος αριθμός θανάτων και τραυματισμών μεταξύ αμάχων που επιχειρούν να παραλάβουν ανθρωπιστική βοήθεια από τα κέντρα διανομής της Gaza Humanitarian Foundation (GHF), τα οποία λειτουργούν υπό ισραηλινό και αμερικανικό έλεγχο (Πηγή).

Σύμφωνα με έρευνα της Haaretz, ανώνυμοι Ισραηλινοί στρατιώτες και αξιωματικοί κατέθεσαν ότι έλαβαν ρητές εντολές να πυροβολούν εναντίον πλήθους αμάχων που αναμένουν σε ουρές για ανθρωπιστική βοήθεια, παρότι οι πολίτες αυτοί “δεν αποτελούσαν απειλή”. Οι μαρτυρίες περιγράφουν ένα “πεδίο εκτελέσεων” με θανάτους που κυμαίνονται “από έναν έως πέντε ανθρώπους καθημερινά” υπό την παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων εξοπλισμένων με βαρέα όπλα, συμπεριλαμβανομένων πολυβόλων, εκτοξευτών χειροβομβίδων και όλμων. Αντί για τη χρήση συμβατικών μέσων καταστολής πλήθους, όπως δακρυγόνα, εφαρμόστηκαν αποκλειστικά πυρά ευθείας βολής. Η ισραηλινή εφημερίδα έχει χαρακτηρίσει την έμφαση που δίνει το Ισραήλ στην ανθρωπιστική βοήθεια ως στρατηγική διατήρησης της διεθνούς υποστήριξης και νομιμότητας για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, χωρίς να παρέχεται ουσιαστική προστασία στον πληθυσμό της Γάζας (Πηγή).

Η διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας παρέχεται μόνο σε περιορισμένα κέντρα υπό αυστηρή στρατιωτική επιτήρηση, όπου πλήθη απελπισμένων αμάχων, κυρίως γυναίκες και παιδιά, συσσωρεύονται σε κάθε διάθεση βοήθειας. Η κατάσταση έχει εκτοξευτεί σε επικίνδυνα επίπεδα, καθώς από τον Ιούνιο έως τον Ιούλιο 2025 τεκμηριώθηκαν περιστατικά όπου γυναίκες που περίμεναν σε διανομές που προορίζονταν αποκλειστικά για γυναίκες έπεσαν νεκρές από πυρά ισραηλινών στρατιωτών, ενώ παράλληλα πολλοί άμαχοι υφίστανται σοβαρούς τραυματισμούς από άμεση στοχοποίηση καθώς επιχειρούν να φτάσουν στα σημεία διανομής (Πηγή).

Οι καταγεγραμμένοι θάνατοι αμάχων που περίμεναν για να παραλάβουν τρόφιμα υπερβαίνουν τους 1.054 από τα τέλη Μαΐου 2025, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ. Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ο ΟΗΕ χαρακτηρίζουν αυτή τη στρατηγική ως “εγκληματική” και την καταγγέλλουν ως παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου (Πηγή). Το Ισραηλινό στρατιωτικό επιτελείο αρνείται επίσημα την ύπαρξη τέτοιων εντολών, ωστόσο ανακοίνωσε διερεύνηση των περιστατικών (Πηγή).

Συμπέρασμα

Ο λιμός στη Γάζα δεν περιορίζεται σε παιδιά με αναπηρίες ή προβλήματα υγείας, αν και αυτά τα παιδιά στη Γάζα συχνά δεν έχουν πρόσβαση στην ιατρική φροντίδα που χρειάζονται, κυρίως λόγω της κατάρρευσης του υγειονομικού συστήματος, των περιορισμών στις μετακινήσεις για ιατρικούς λόγους και τις καθυστερήσεις εκ μέρους των Ισραηλινών. Εντούτοις, η κρίση υποσιτισμού είναι πραγματική και αφορά μεγάλο μέρος του πληθυσμού, όπως έχουν τεκμηριώσει διεθνείς οργανισμοί. Δεν υπάρχουν στοιχεία για το ότι τα παιδιά στη φωτογραφία έχουν κάποιο πρόβλημα υγείας ούτε για το ότι η Χαμάς εμποδίζει παιδιά με προβλήματα από το να εξασφαλίσουν ιατρική βοήθεια. 

Ισχυρισμός: Η νηστεία και η αποχή από το κρέας και τη ζάχαρη μπορούν να θεραπεύσουν τον καρκίνο.

Συμπέρασμα: Ο καρκίνος δεν θεραπεύεται με νηστεία, αποχή από το κρέας ή προσευχή – αυτές μπορεί να έχουν ψυχολογικά ή διατροφικά οφέλη, αλλά δεν υποκαθιστούν την επιστημονικά τεκμηριωμένη ιατρική θεραπεία. Η διάδοση τέτοιων “συνταγών” είναι παραπλανητική και δυνητικά επικίνδυνη.

Τις τελευταίες ημέρες κυκλοφορεί ευρέως στα κοινωνικά δίκτυα ένα post που ισχυρίζεται πως ο καρκίνος μπορεί να θεραπευτεί με αποχή από κρέας και ζάχαρη, καθώς και από νηστεία και προσευχή. Το μήνυμα παρουσιάζεται με θρησκευτικό ένδυμα και φορτισμένη γλώσσα, ωστόσο οι ισχυρισμοί του δεν βασίζονται στην ιατρική επιστήμη και μπορεί να αποβούν επικίνδυνοι για ασθενείς που αναζητούν ελπίδα.

Τι ισχύει 

Το κείμενο είναι μια συλλογή θρησκευτικών και παραθρησκευτικών πρακτικών, προερχόμενη, όπως φαίνεται, από το ρουμανικό θρησκευτικό περιοδικό ATITUDINI (τεύχος 74), το οποίο εκδίδεται από τη Μονή Πέτρα Κραϊούλου (Petru Vodă), γνωστή για τις αυστηρές πνευματικές της θέσεις. Το περιοδικό ATITUDINI είναι γνωστό για τη δημοσίευση ομιλιών, επιστολών και οδηγιών από Ρουμάνους γέροντες, ιδίως του π. Ιουστίνου Πίρβου. Ο π. Ιουστίνος Πίρβου (Părintele Iustin Pârvu) (1919–2013) ήταν ένας από τους πιο γνωστούς και σεβαστούς Ορθόδοξους γέροντες της Ρουμανίας στον 20ό και 21ο αιώνα.

Ισχυρισμός 1: «Σταμάτα να τρως κρέας – οι όγκοι τρέφονται με πρωτεΐνες»

Οι καρκινικοί όγκοι δεν “τρέφονται” με πρωτεΐνες. Όπως όλα τα κύτταρα, χρειάζονται ενέργεια (κυρίως γλυκόζη) για να αναπτυχθούν. Οι πρωτεΐνες είναι απαραίτητες για τον οργανισμό – όχι μόνο για τους όγκους. Η αποχή από πρωτεΐνη μπορεί να οδηγήσει σε μυϊκή εξάντληση, καχεξία και να εξασθενήσει το ανοσοποιητικό σύστημα, κάτι επικίνδυνο για τους καρκινοπαθείς. Υπερκατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος πάνω από 3-4 φορές τη βδομάδα ίσως να προκαλέσει αυξημένη συσχέτιση με καρκίνο (Πηγή 1, Πηγή 2, Πηγή 3)

Ισχυρισμός 2: «Μην πίνεις ανθρακούχα και γλυκαντικά – τα σάκχαρα τρέφουν τον καρκίνο»

Ο καρκίνος χρησιμοποιεί γλυκόζη (σάκχαρα) για ενέργεια, αλλά το ίδιο κάνουν και όλα τα υγιή κύτταρα του σώματος. Το να κόψεις τη ζάχαρη εντελώς δεν σταματά τον καρκίνο. Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει σε υπογλυκαιμία και αδυναμία. Μια ισορροπημένη διατροφή είναι πολύ πιο ωφέλιμη. Το γεγονός ότι τα καρκινικά κύτταρα καταναλώνουν περισσότερη γλυκόζη είναι γνωστό ως φαινόμενο Warburg, όχι όμως ότι η πρόσληψη ζάχαρης διευκολύνει την ανάπτυξη του όγκου. Σύμφωνα με την Cancer Research UK και άλλους οργανισμούς, δεν υπάρχει επιστημονική απόδειξη ότι η κατανάλωση ζάχαρης επιταχύνει την ανάπτυξη του καρκίνου ή ότι μια “δίαιτα χωρίς ζάχαρη” θεραπεύει την ασθένεια (Πηγή 1, Πηγή 2, Πηγή 3).

Ισχυρισμός 3: «Η νηστεία και η προσευχή ενεργοποιούν ένα ένζυμο που σκοτώνει τον καρκίνο»

Δεν υπάρχει καμία επιστημονική απόδειξη ότι προσευχή ή νηστεία προκαλεί την εμφάνιση «ενζύμου ή ορμόνης» που καταστρέφει καρκινικά κύτταρα. Η διαλειμματική νηστεία (π.χ. 12-16 ώρες) μελετάται για ορισμένα μεταβολικά οφέλη, αλλά δεν αποτελεί θεραπεία για τον καρκίνο. Η προσευχή μπορεί να βοηθήσει ψυχολογικά, αλλά δεν αντικαθιστά τη χημειοθεραπεία, την ακτινοβολία ή άλλες θεραπείες. (Πηγή 1, Πηγή 2). Η θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι ότι η προσευχή και η νηστεία δεν υποκαθιστούν την ιατρική φροντίδα, αλλά συνυπάρχουν μαζί του ως άρρηκτο και θεολογικά θεμιτό μέρος της συνολικής προσέγγισης της υγείας (Πηγή 1, Πηγή 2).

Η παραπληροφόρηση για τον καρκίνο είναι εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς τέτοιου είδους αναρτήσεις συχνά προσφέρουν ψεύτικες ελπίδες σε ευάλωτους ανθρώπους, ενδέχεται να οδηγήσουν ασθενείς να διακόψουν επιστημονικά τεκμηριωμένες θεραπείες, προβάλλουν θαυματουργικές λύσεις χωρίς καμία αποδεικτική βάση και χρησιμοποιούν θρησκευτική ρητορική για να γίνουν πιο πειστικές. Αυτό που μπορεί πραγματικά να βοηθήσει είναι μια ισορροπημένη διατροφή καθοδηγούμενη από ογκολόγο ή διατροφολόγο, η συμμόρφωση με ιατρικά πρωτόκολλα, όπως η χημειοθεραπεία και η ανοσοθεραπεία, καθώς και η συναισθηματική και πνευματική στήριξη από οικογένεια, επαγγελματίες ψυχικής υγείας ή θρησκευτικούς λειτουργούς — όχι όμως ως υποκατάστατο της ιατρικής θεραπείας.

Συμπέρασμα 

Ο καρκίνος δεν θεραπεύεται με νηστεία, αποχή από το κρέας ή προσευχή – αυτές μπορεί να έχουν ψυχολογικά ή διατροφικά οφέλη, αλλά δεν υποκαθιστούν την επιστημονικά τεκμηριωμένη ιατρική θεραπεία, και η διάδοση τέτοιων “συνταγών” είναι παραπλανητική και δυνητικά επικίνδυνη.