Ισχυρισμός: Δεν έκαναν όλοι το ίδιο εμβόλιο για τον κορονοϊό. Το εμβόλιο που δοκιμάστηκε στους 42.000 εθελοντές της κλινικής μελέτης δεν ήταν το ίδιο με αυτό που κυκλοφόρησε μαζικά στον κόσμο. Δεν είναι καν mRNA αλλά «τροποποιημένο RNA». Επιπλέον, μόλις το 4,2% των παρτίδων ευθύνεται για το 71% των σοβαρών παρενεργειών, κάτι που δείχνει ότι κάποιες παρτίδες διανεμήθηκαν σκόπιμα ως πιο επικίνδυνες.
Συμπέρασμα: Ο ισχυρισμός συνδυάζει μερικώς σωστά τεχνικά στοιχεία με εντελώς παραπλανητικό πλαίσιο. Η δανική μελέτη Schmeling και συνεργατών του 2023 στην οποία στηρίζεται ήταν σύντομη ερευνητική επιστολή προς τον εκδότη, βασισμένη σε σύστημα εθελοντικών αναφορών παρενεργειών που είναι γνωστό πως έχει σοβαρές αδυναμίες. Οι ίδιοι οι συγγραφείς δημοσίευσαν το 2025 μεγαλύτερη και πιο αξιόπιστη μελέτη με πραγματικά ιατρικά δεδομένα, και δεν βρήκαν ουσιαστική διαφορά σε σοβαρές παρενέργειες μεταξύ των παρτίδων. Δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι κυκλοφόρησαν σκόπιμα τοξικές παρτίδες.
Στις 19 Απριλίου 2026 επανεμφανίστηκε στο Facebook μια ανάρτηση (αρχειοθετημένο εδώ) που υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι που εμβολιάστηκαν για τον κορονοϊό δεν έλαβαν όλοι το ίδιο σκεύασμα, ότι το εμβόλιο της Pfizer στην πραγματικότητα δεν είναι mRNA αλλά τροποποιημένο RNA και ότι μια μικρή μειοψηφία παρτίδων ευθύνεται για τη μεγάλη πλειοψηφία των σοβαρών παρενεργειών. Η ανάρτηση παραπέμπει σε σύντομη ερευνητική επιστολή των Schmeling και συνεργατών του 2023, δανών ερευνητών στατιστικής και καρδιολογίας, (αρχειοθετημένο εδώ), που δεν αποτελεί πλήρες επιστημονικό άρθρο αλλά επιστολή προς τον εκδότη του περιοδικού, καθώς και σε δηλώσεις του Αμερικανού καρδιολόγου Peter McCullough σε εκδήλωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (αρχειοθετημένο εδώ).
Αφήνει επίσης να εννοηθεί ότι υπήρξε σκόπιμη διανομή επιβαρυμένων παρτίδων σε συγκεκριμένες πολιτείες των ΗΠΑ. Ως πηγή του διαγράμματος που συνοδεύει την ανάρτηση παραπέμπει σε δημοσίευση του λογαριασμού @vigilantfox στο X, (αρχειοθετημένο εδώ), ένας λογαριασμός που αναπαράγει συστηματικά περιεχόμενο κατά των εμβολίων για τον κορονοϊό και αναδημοσιεύει υλικό του Peter McCullough και άλλων σχολιαστών με την ίδια οπτική.
Τι ισχύει
Ξεκινώντας από το πρώτο σκέλος, ότι δηλαδή στην κλινική δοκιμή των 42.000 εθελοντών χρησιμοποιήθηκε διαφορετικό εμβόλιο από αυτό που κυκλοφόρησε στη συνέχεια, υπάρχει πράγματι τεχνική διάκριση ανάμεσα σε δύο μεθόδους παραγωγής της Pfizer-BioNTech, που οι ίδιοι ονόμασαν Διαδικασία 1 και Διαδικασία 2. Η πρώτη χρησιμοποιούσε την τεχνική πολλαπλασιασμού γενετικού υλικού PCR και η δεύτερη μαζική παραγωγή με τη βοήθεια του βακτηρίου E.coli η οποία μπορεί να παράξει γενετικό υλικό σε μεγαλύτερες ποσότητες. Όμως η δημόσια έκθεση αξιολόγησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) για το Comirnaty (αρχειοθετημένο εδώ) καταγράφει ξεκάθαρα πως έγιναν μελέτες σύγκρισης ανάμεσα στις δύο μεθόδους και ότι παρτίδες της Διαδικασίας 2 δοκιμάστηκαν κλινικά πριν πάρει άδεια το εμβόλιο (αρχειοθετημένο εδώ). Η δραστική ουσία, δηλαδή το τροποποιημένο mRNA που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη ακίδα του ιού, παραμένει ίδια και στις δύο μεθόδους. Άρα η εικόνα «δοκίμασαν ένα και πούλησαν άλλο» δεν ανταποκρίνεται στα επίσημα ρυθμιστικά δεδομένα.
Στο δεύτερο σκέλος, ότι δηλαδή το εμβόλιο δεν είναι mRNA αλλά τροποποιημένο RNA, ο τεχνικός όρος είναι μεν σωστός, αλλά το να παρουσιάζεται σαν σκοτεινή απόκρυψη είναι παραπλανητικό. Το εμβόλιο χρησιμοποιεί μια τροποποιημένη μορφή της ουριδίνης που λέγεται N1-μεθυλ-ψευδοουριδίνη (αρχειοθετημένο εδώ). Αυτή η τροποποίηση είναι ακριβώς η ανακάλυψη για την οποία οι Katalin Karikó και Drew Weissman τιμήθηκαν με το Νόμπελ Ιατρικής το 2023 (αρχειοθετημένο εδώ). Δημοσιεύτηκε ανοιχτά από το 2005, αναφέρεται σε όλα τα επίσημα έγγραφα του EMA και της αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων FDA, και είναι ο λόγος που το εμβόλιο δουλεύει, καθώς επιτρέπει στο γενετικό υλικό να φτάσει στα κύτταρα χωρίς να καταστραφεί αμέσως από το ανοσοποιητικό (αρχειοθετημένο εδώ). Για να γίνει πιο κατανοητή η σημασία αυτή, το εμβόλιο CureVac, που χρησιμοποίησε μη τροποποιημένο mRNA για την ίδια πρωτεΐνη ακίδα, πέτυχε μόλις 48% αποτελεσματικότητα στην κλινική μελέτη HERALD (αρχειοθετημένο εδώ), κάτι που δείχνει πόσο ουσιαστικός ήταν ο ρόλος της τροποποίησης. Το «τροποποιημένο RNA» παραμένει αγγελιοφόρο RNA, απλώς με μια μικρή χημική αλλαγή, δεν είναι κάτι τελείως άλλο.
Το πιο κρίσιμο σκέλος είναι η ερευνητική επιστολή των Schmeling, Manniche και Hansen του 2023 (αρχειοθετημένο εδώ) που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό European Journal of Clinical Investigation και υποστήριξε ότι μια μικρή μειοψηφία παρτίδων συγκέντρωνε δυσανάλογα πολλές αναφορές παρενεργειών στη Δανία. Η δημοσίευση όντως υπάρχει, όμως η ανάρτηση αποκρύπτει τρία πολύ σημαντικά στοιχεία.
Πρώτον, η μορφή της δημοσίευσης είναι σύντομη επιστολή προς τον εκδότη, όχι πλήρες επιστημονικό άρθρο, πράγμα που σημαίνει ότι δεν πέρασε από το ίδιο αυστηρό επίπεδο επιστημονικού ελέγχου που περνούν τα κανονικά ερευνητικά άρθρα.
Δεύτερον, στο ίδιο το κείμενο οι συγγραφείς γράφουν ότι διακύμανση ανάμεσα στις παρτίδες όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του εγκεκριμένου εμβολίου «φαίνεται πολύ απίθανη», δηλαδή λένε το ακριβώς αντίθετο από αυτό που τους χρεώνει η ανάρτηση.
Τρίτον, τα δεδομένα τους προέρχονται από το σύστημα εθελοντικών αναφορών της Δανικής Υπηρεσίας Φαρμάκων, ένα σύστημα παθητικής επιτήρησης που μοιάζει πολύ με το αμερικανικό VAERS. Τέτοια συστήματα είναι γνωστό πως έχουν μεροληψία στις αναφορές, επηρεάζονται από το διαφορετικό μέγεθος κάθε παρτίδας και από τη χρονική στιγμή που κυκλοφόρησε.
Είναι εύλογο ότι οι παρτίδες με τον μεγαλύτερο αριθμό αναφορών στη μελέτη ταυτίστηκαν με την πρώτη φάση της εμβολιαστικής καμπάνιας, όταν η προσοχή ιατρών και πολιτών στις αναφορές ήταν αυξημένη και η καταγραφή γινόταν συχνότερα για οποιοδήποτε συμβάν.
Η ίδια εξήγηση έχει διατυπωθεί ρητά από τον Anders Hviid, επικεφαλής επιδημιολογικής έρευνας στο Statens Serum Institut της Δανίας, σε επίσημη απάντηση στο ίδιο περιοδικό (αρχειοθετημένο εδώ). Οι πρώτες παρτίδες του Δεκεμβρίου 2020 και των αρχών του 2021, που φαίνονται ως «επιβαρυμένες» στο διάγραμμα, ήταν μικρές σε μέγεθος και χορηγήθηκαν κατά προτεραιότητα σε δύο ομάδες με πολύ υψηλή «πηγαία» συχνότητα αναφορών.
Αφενός σε ηλικιωμένους σε οίκους ευγηρίας και μονάδες φροντίδας, όπου καθημερινά συμβαίνουν προβλήματα υγείας και θάνατοι για φυσικούς λόγους, τα οποία όταν συμπέσουν χρονικά με τον εμβολιασμό καταγράφονται ως ύποπτα συμβάντα χωρίς να σημαίνει ότι προκλήθηκαν από το εμβόλιο. Αφετέρου σε υγειονομικούς, οι οποίοι είναι μακράν η ομάδα που υποβάλλει τις περισσότερες αναφορές στα συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης λόγω επαγγελματικής γνώσης της διαδικασίας, αναφέροντας ακόμη και ήπια συμπτώματα όπως πυρετό, κόπωση ή πόνο στο σημείο της ένεσης (αρχειοθετημένο εδώ). Ο συνδυασμός μικρής παρτίδας, ηλικιωμένων με υψηλή βασική νοσηρότητα και παραληπτών που αναφέρουν συστηματικά τα πάντα παράγει μια στατιστική ψευδαίσθηση «επικίνδυνης παρτίδας», χωρίς να υπάρχει κανένα πραγματικό πρόβλημα με το προϊόν.
Πιο αποφασιστικό είναι ότι η ίδια ερευνητική ομάδα δημοσίευσε το 2025 στο περιοδικό Pharmacoepidemiology and Drug Safety μια κανονική πανεθνική μελέτη κοόρτης, δηλαδή μελέτη που παρακολουθεί ολόκληρο τον πληθυσμό με πραγματικά ιατρικά δεδομένα και όχι εθελοντικές αναφορές (αρχειοθετημένο εδώ). Σε όλον τον δανικό πληθυσμό δεν βρέθηκε αξιόπιστη ένδειξη ότι οι πρώιμες παρτίδες συνδέονταν με υψηλότερα ποσοστά σοβαρών παρενεργειών. Παρόμοια, μια ανεξάρτητη πανεθνική μελέτη κοόρτης των Hviid και συνεργατών (αρχειοθετημένο εδώ) κατέληξε στα ίδια συμπεράσματα. Με άλλα λόγια, οι ίδιοι οι συγγραφείς πάνω στους οποίους στηρίζεται το αφήγημα έχουν πλέον ακυρώσει με καλύτερη μεθοδολογία το σημείο πάνω στο οποίο χτίστηκε ο ισχυρισμός.
Παράλληλα, το γερμανικό Ινστιτούτο Paul-Ehrlich, που είναι η αρμόδια ρυθμιστική αρχή για τα εμβόλια, ανακοίνωσε δημόσια ότι, αναλύοντας δεδομένα ενεργητικής επιτήρησης από το γερμανικό σύστημα SafeVac 2.0, δεν εντόπισε καμία αύξηση αναφορών συνδεδεμένη με συγκεκριμένες παρτίδες για το Comirnaty (αρχειοθετημένο εδώ). Η ερμηνεία του Peter McCullough ότι «η παρτίδα καθόρισε ποιος θα έπαθε σοβαρό συμβάν» δεν είναι συμπέρασμα της αρχικής μελέτης αλλά δικό του αφήγημα, και δεν αντέχει στον έλεγχο των νεότερων δεδομένων.
Συμπέρασμα
Ο ισχυρισμός συνδυάζει μερικώς σωστά τεχνικά στοιχεία με εντελώς παραπλανητικό πλαίσιο. Η δανική μελέτη Schmeling και συνεργατών του 2023 στην οποία στηρίζεται ήταν σύντομη ερευνητική επιστολή προς τον εκδότη, βασισμένη σε σύστημα εθελοντικών αναφορών παρενεργειών που είναι γνωστό πως έχει σοβαρές αδυναμίες. Οι ίδιοι οι συγγραφείς δημοσίευσαν το 2025 μεγαλύτερη και πιο αξιόπιστη μελέτη με πραγματικά ιατρικά δεδομένα, και δεν βρήκαν ουσιαστική διαφορά σε σοβαρές παρενέργειες μεταξύ των παρτίδων. Δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι κυκλοφόρησαν σκόπιμα τοξικές παρτίδες.
