Ισχυρισμός: Tίνα Καντελάκη η γοητευτική Ελληνίδα δημοσιογράφος από την Γεωργία που βραβεύτηκε από τον ίδιο τον Β.Πούτιν
Συμπέρασμα: Η Tina Kandelaki δεν είναι Ελληνίδα, ούτε κατά εθνικότητα ούτε κατά υπηκοότητα. Πρόκειται για Γεωργιανή στην καταγωγή, με ρωσική υπηκοότητα, η οποία δραστηριοποιείται επαγγελματικά αποκλειστικά στον ρωσικό κρατικό και ημικρατικό μιντιακό χώρο. Ο χαρακτηρισμός της ως Ελληνίδας είναι παραπλανητικός.
Τις τελευταίες ημέρες, διαδικτυακό άρθρο του Pronews παρουσίασε την Tina Kandelaki ως Ελληνίδα δημοσιογράφο από τη Γεωργία, δίνοντας έμφαση στη βράβευσή της από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και αναφέροντας ότι έλαβε τη ρωσική υπηκοότητα πριν από περίπου 25 χρόνια. Δεν υπάρχει όμως δημόσια ή επίσημη πηγή που να επιβεβαιώνει αυτήν την ημερομηνία με ακρίβεια. Όλες οι αξιόπιστες βιογραφικές πηγές αναφέρουν την Καντελάκη ως Ρωσίδα υπήκοο, χωρίς να προσδιορίζουν πότε απέκτησε την υπηκοότητα (Wikipedia)
Τι ισχύει
Η Tina Kandelaki γεννήθηκε στις 10 Νοεμβρίου 1975 στην Τιφλίδα, στην τότε Γεωργική ΣΣΔ, σημερινή Γεωργία. Ο πατέρας της, Givi Kandelaki, ήταν Γεωργιανός οικονομολόγος με μικτή γεωργιανή και ελληνική οικογενειακή καταγωγή, που σημαίνει ότι κάποιοι πρόγονοι της οικογένειας είχαν ελληνική καταγωγή, χωρίς αυτό να προσδιορίζει την ίδια την Tina Kandelaki ως Ελληνίδα. Η μητέρα της, Elvira Alakhverdova, είναι μικτής αρμενικής και τουρκικής καταγωγής.
Σε επίπεδο υπηκοότητας και επαγγελματικής δραστηριότητας, η Kandelaki δραστηριοποιείται αποκλειστικά στη Ρωσία. Διαθέτει ρωσική υπηκοότητα και έχει καταλάβει υψηλόβαθμες θέσεις σε ρωσικά κρατικά και ημικρατικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων και τη θέση της αναπληρώτριας γενικής διευθύντριας στη Gazprom Media Holding.
Η επαγγελματική της πορεία είναι άμεσα συνδεδεμένη με ρωσικά κρατικά και ημικρατικά μέσα ενημέρωσης. Για τον λόγο αυτό περιλαμβάνεται σε επίσημες λίστες κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω του ρόλου της στη δημόσια προβολή φιλορωσικών αφηγήσεων. Στα σχετικά νομικά έγγραφα της ΕΕ αναφέρονται το όνομά της, ο τόπος και η ημερομηνία γέννησης της στην Τιφλίδα, καθώς και η ιδιότητά της ως δημοσιογράφος και στέλεχος μέσων ενημέρωσης, χωρίς καμία αναφορά σε ελληνική εθνική ταυτότητα.
Συμπέρασμα:
Η Tina Kandelaki δεν είναι Ελληνίδα, ούτε κατά εθνικότητα ούτε κατά υπηκοότητα. Πρόκειται για Γεωργιανή στην καταγωγή, με ρωσική υπηκοότητα, η οποία δραστηριοποιείται επαγγελματικά αποκλειστικά στον ρωσικό κρατικό και ημικρατικό μιντιακό χώρο. Ο χαρακτηρισμός της ως Ελληνίδα είναι παραπλανητικός.
Ισχυρισμός: Με ανασήκωμα του δεξιού χεριού και χαιρετισμό απάντησε ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντιμίρ Ζελένσκι στο ερώτημα του γνωστού Ελλαδίτη δημοσιογράφου Αριστείδη Βικέτου για το ποια είναι η θέση του αναφορικά με την τουρκική κατοχή στην Κύπρο.
Συμπέρασμα: Η χειρονομία και τα λόγια του Ζελένσκι δεν αποτελούσαν απάντηση στο ερώτημα για την τουρκική κατοχή. Ήταν ένας τυπικός χαιρετισμός άφιξης προς το σύνολο των παρευρισκόμενων δημοσιογράφων, ο οποίος προηγήθηκε της διατύπωσης της ερώτησης για την τουρκική κατοχή. Η σύνδεση της χειρονομίας με το περιεχόμενο της ερώτησης στο άρθρο αποτελεί διαστρέβλωση της πραγματικής αλληλουχίας των γεγονότων, καθώς το βίντεο δείχνει ότι ο Ζελένσκι είχε ήδη ολοκληρώσει τον χαιρετισμό του προτού ακουστεί η λέξη occupation (κατοχή).
Η Τετάρτη, 7 Ιανουαρίου 2026, αποτέλεσε μια ιστορική ημέρα για την κυπριακή διπλωματία. Η Λευκωσία υποδέχθηκε τους Ευρωπαίους ηγέτες για την επίσημη τελετή έναρξης της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Στο κτίριο του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου (ΘΟΚ), ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης υποδέχθηκε, μεταξύ άλλων, την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Αντόνιο Κόστα. Επίσης παρών ήταν ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Με αφορμή την επίσκεψη του Ουκρανού Προέδρου, κυκλοφόρησε άρθρο στον ιστότοπο AlphaNews.live με τίτλο «ΒΙΝΤΕΟ: Η χειρονομία Ζελένσκι στον Βικέτο που τον ρώτησε για την τουρκική κατοχή». Στο σχετικό βίντεο, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι φαίνεται να αποβιβάζεται από το όχημα που τον μετέφερε και να κατευθύνεται προς τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη. Καθώς ο Ουκρανός Πρόεδρος κατεβαίνει από το αυτοκίνητο και χαιρετά το συγκεντρωμένο πλήθος, ακούγεται η φωνή του δημοσιογράφου Αριστείδη Βικέτου να απευθύνεται δυνατά προς τον Ζελένσκι λέγοντας στα αγγλικά: «President Zelenskyy, Happy New Year. What is your position on Turkish occupation in Cyprus?».
Ο τίτλος και το κείμενο του άρθρου παρουσιάζουν τον χαιρετισμό του Ζελένσκι ως απάντηση στην ερώτηση του Βικέτου.
Ωστόσο, η χειρονομία του Ουκρανού Προέδρου παρουσιάζεται με παραπλανητικό τρόπο.
Τι γνωρίζουμε
Από την ανάλυση του αμοντάριστου οπτικού υλικού και τη χρονική σειρά των γεγονότων, προκύπτουν τα εξής.
Στο 0:35-0:37 ο Πρόεδρος Ζελένσκι εξέρχεται από το αυτοκίνητο. Με το που πατάει στο έδαφος, στρέφεται προς τους δημοσιογράφους, σηκώνει το χέρι του σε χαιρετισμό και λέει Happy New Year (Καλή χρονιά).
Στο 0:38-0:41 αφού ο Ζελένσκι κάνει τη χειρονομία και λέει την ευχή, ο δημοσιογράφος ολοκληρώνει την ερώτησή του What is your position on Turkish occupation in Cyprus? (Ποια είναι η θέση σας για την τουρκική κατοχή στην Κύπρο;).
Στο 0:42 ο Ουκρανός Πρόεδρος συνεχίζει την πορεία του προς τα σκαλιά για να χαιρετήσει τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, χωρίς να στρέψει ξανά το βλέμμα του ή
Συμπέρασμα: Η χειρονομία και τα λόγια του Ζελένσκι δεν αποτελούσαν απάντηση στο ερώτημα για την τουρκική κατοχή. Ήταν ένας τυπικός χαιρετισμός άφιξης προς το σύνολο των παρευρισκόμενων δημοσιογράφων, ο οποίος προηγήθηκε της διατύπωσης της ερώτησης για την τουρκική κατοχή. Η σύνδεση της χειρονομίας με το περιεχόμενο της ερώτησης στο άρθρο αποτελεί διαστρέβλωση της πραγματικής αλληλουχίας των γεγονότων, καθώς το βίντεο δείχνει ότι ο Ζελένσκι είχε ήδη ολοκληρώσει τον χαιρετισμό του προτού ακουστεί η λέξη “occupation” (κατοχή).
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Με βάση τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, το βίντεο δεν εμφανίζει εμφανή τεχνικά ίχνη χειραγώγησης μέσω τεχνητής νοημοσύνης, ωστόσο το πλαίσιο παραγωγής του, το ενδεχόμενο μοντάζ και η ακριβής ταυτότητα των δημιουργών του δεν μπορούν να προσδιοριστούν με βεβαιότητα.
Βίντεο που δημοσιεύθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2026 στο Χ έχει προκαλέσει έντονα ερωτήματα καθώς και πληθώρα αντιδράσεων στο διαδίκτυο και στα μέσα ενημέρωσης σε Κύπρο και Ελλάδα. Στις εικόνες του βίντεο καταγράφονται συνομιλίες με διάφορα δημόσια και οικονομικά πρόσωπα της Κύπρου, μεταξύ των οποίων ο διευθυντής του Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας Χαράλαμπος Χαραλάμπους, ο πρώην υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης και ο CEO του ομίλου Cyfield Γιώργος Χρυσοχόος.
Πολλά ελληνόφωνα κυπριακά και ελληνικά μέσα ενημέρωσης διατυπώνουν ερωτήματα σχετικά με τη χρηματοδότηση της προεκλογικής εκστρατείας του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη κατά τις προεδρικές εκλογές του 2023.
Το βίντεο παρουσιάζεται ως «διαρροή» και αναπαράχθηκε από λογαριασμό στο Χ με την ονομασία «Emily Thompson», ο οποίος αυτοπαρουσιάζεται ως «ανεξάρτητη αναλύτρια».
Τι γνωρίζουμε
Αντίστροφη αναζήτηση του βίντεο δεν απέδωσε κανένα αποτέλεσμα.
Παράλληλα, το βίντεο και αρκετά αποσπάσματα, στα οποία εμφανίζονται πολιτικά και οικονομικά πρόσωπα, ελέγχθηκαν με εργαλεία ανίχνευσης τεχνητής νοημοσύνης και deepfake, συγκεκριμένα μέσω των πλατφορμών Hive Moderation και InVID-WeVerify. Οι έλεγχοι αυτοί δεν εντόπισαν σαφή ή πειστικά στοιχεία τεχνητής δημιουργίας (AI ή deepfake), ιδίως στα σημεία όπου εμφανίζονται τα πρόσωπα που καταγράφονται.
Ενημέρωση: Απομονώσαμε τη φωνή της αφηγήτριας και την ελέγξαμε μέσω του εργαλείου InVID-WeVerify, προκειμένου να διαπιστωθεί αν πρόκειται για ανθρώπινη φωνή ή αν έχει παραχθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του InVID-WeVerify, η συγκεκριμένη φωνή εκτιμάται ως πιθανότατα τεχνητή, όπως φαίνεται και στο στιγμιότυπο οθόνης που παρατίθεται παρακάτω:
Όσον αφορά την προέλευση της ανάρτησης, και βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών στην πλατφόρμα Χ, ο λογαριασμός που δημοσίευσε το βίντεο, με την ονομασία Emily Thompson, είναι ενεργός από το 2022 και δηλώνει έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστούν δημόσια και επαληθεύσιμα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την πραγματική ταυτότητα του προσώπου πίσω από τον λογαριασμό.
Ενημέρωση: Εξετάζοντας τις παλαιότερες αναρτήσεις του συγκεκριμένου λογαριασμού, ιδίως κατά τα έτη 2023 και 2024, διαπιστώνεται ότι πολλές από αυτές επαναλαμβάνονται σε μεγάλο βαθμό, όπως φαίνεται και στα στιγμιότυπα οθόνης που παρατίθενται παρακάτω:
Ως εκ τούτου, οι επαναλαμβανόμενες αυτές δημοσιεύσεις ενδέχεται να αποτελούν ένδειξη ότι πρόκειται για τεχνητό προφίλ και όχι για λογαριασμό που διαχειρίζεται φυσικό πρόσωπο.
Ωστόσο, διαδικτυακή έρευνα εντόπισε προφίλ με το ίδιο όνομα στους ιστότοπους eurasiareview.com, thethinkingconservative.com και spectator.org (The American Spectator), το οποίο επίσης παρουσιάζεται ως «ανεξάρτητη αναλύτρια», χωρίς να είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί με βεβαιότητα ότι πρόκειται για το ίδιο άτομο.
Επίσης, κατά τον έλεγχο της φωτογραφίας προφίλ της Emily Thompson στο thethinkingconservative.com και το spectator.org, μέσω του InVID-WeVerify, διαπιστώθηκε ότι η εικόνα ενδέχεται να έχει δημιουργηθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, όπως προκύπτει από το αποτέλεσμα που παρατίθεται παρακάτω:
Σε αυτό το στάδιο, δεν έχει καταστεί δυνατός ο προσδιορισμός του κατά πόσον το βίντεο έχει υποστεί μοντάζ ή έχει παρουσιαστεί εκτός πλαισίου, ούτε αν ορισμένα αποσπάσματα έχουν επιλεγεί μερικώς ή με συγκεκριμένη κατεύθυνση. Η έλλειψη πρόσβασης στο πλήρες οπτικοακουστικό υλικό και στις ακριβείς συνθήκες καταγραφής δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση της συνοχής των συνομιλιών ή του πλαισίου στο οποίο πραγματοποιήθηκαν.
Με βάση τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, το βίντεο δεν εμφανίζει εμφανή τεχνικά ίχνη χειραγώγησης μέσω τεχνητής νοημοσύνης, ωστόσο το πλαίσιο παραγωγής του, το ενδεχόμενο μοντάζ και η ακριβής ταυτότητα των δημιουργών του δεν μπορούν να προσδιοριστούν με βεβαιότητα.
Ισχυρισμός: Μία αγκαλιά που έλιωσε το διαδίκτυο. Μωρό και σκυλάκι παίζουν και γίνονται viral.
Συμπέρασμα: Το βίντεο είναι δημιουργημένο με Τεχνητή Νοημοσύνη. Ανάλυση με το εργαλείο Hive Moderation έδειξε 99,9% πιθανότητα AI-generated ή deepfake περιεχομένου. Η προέλευση του βίντεο από λογαριασμό που δημοσιεύει συστηματικά παρόμοιο υλικό ενισχύει περαιτέρω το συμπέρασμα ότι δεν πρόκειται για αυθεντικό οπτικό ντοκουμέντο.
Στις 26 Δεκεμβρίου 2025 ενα βίντεο αναπαράχθηκε από το in.gr σε άρθρο με θέμα viral περιεχόμενο από τα κοινωνικά δίκτυα. Το βίντεο δείχνει ένα μωρό να παίζει με ένα μικρό σκυλάκι και στη συνέχεια, να το αγκαλιάζει.
Το βίντεο του in.gr δεν περιλάμβανε καμία επισήμανση ή επιφύλαξη σχετικά με το αν το βίντεο είναι αυθεντικό ή ενδεχομένως τεχνητά παραγόμενο.
Τι ισχύει
Κατόπιν αναζήτησης μέσω Google Lens το οπτικό υλικό εντοπίστηκε να προέρχεται από λογαριασμό του TikTok με την ονομασία «Bebês e Dogs», ο οποίος φαίνεται να ειδικεύεται στη δημοσίευση βίντεο με μωρά και σκύλους.
Το περιεχόμενο του λογαριασμού εμφανίζει έντονη ομοιομορφία ως προς το σκηνικό, τον φωτισμό, τις εκφράσεις και τη συμπεριφορά των υποκειμένων, χωρίς να παρέχονται πληροφορίες για την προέλευση των βίντεο, τους δημιουργούς ή το πλαίσιο λήψης τους.
Ο λογαριασμός «Bebês e Dogs» εμφανίζεται να λειτουργεί ως σελίδα μαζικής παραγωγής συναισθηματικού περιεχομένου, χωρίς ενδείξεις ότι τα βίντεο αποτελούν πραγματικά, καταγεγραμμένα στιγμιότυπα από υπαρκτές οικογένειες. Η συστηματική χρήση του ίδιου αφηγηματικού μοτίβου, μωρό σε ουδέτερο εσωτερικό χώρο και σκύλος που επιδεικνύει συμπεριφορές που προσομοιάζουν ανθρώπινες αντιδράσεις, αποτελεί χαρακτηριστική πρακτική AI-generated περιεχομένου που στοχεύει στη μέγιστη συναισθηματική απήχηση και αλγοριθμική προώθηση.
Το βίντεο αναλύθηκε με το εργαλείο Hive Moderation, ένα διεθνώς χρησιμοποιούμενο σύστημα ανίχνευσης περιεχομένου που έχει δημιουργηθεί ή τροποποιηθεί με Τεχνητή Νοημοσύνη. Η συνολική αξιολόγηση έδειξε 99,9% πιθανότητα ότι το βίντεο περιέχει AI-generated ή deepfake στοιχεία, με μηδενική πιθανότητα να πρόκειται για αυθεντικό, μη επεξεργασμένο υλικό
Συμπέρασμα
Το βίντεο είναι δημιουργημένο με Τεχνητή Νοημοσύνη. Ανάλυση με το εργαλείο Hive Moderation έδειξε 99,9% πιθανότητα AI-generated ή deepfake περιεχομένου. Η προέλευση του βίντεο από λογαριασμό που δημοσιεύει συστηματικά παρόμοιο υλικό ενισχύει περαιτέρω το συμπέρασμα ότι δεν πρόκειται για αυθεντικό οπτικό ντοκουμέντο.
ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Αυτές οι εικόνες δείχνουν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, μετά την αμερικανική επιχείρηση που οδήγησε στην εξαγωγή του, το πρωί της 3ης Ιανουαρίου 2025.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Οι εικόνες αυτές έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη. Η πρώτη προέρχεται από δημιουργό εικόνων AI στο X. Εργαλεία ανίχνευσης εικόνων τεχνητής νοημοσύνης, όπως το Hive, έδειξαν επίσης ότι πρόκειται για εικόνες που έχουν παραχθεί από AI. Επιπλέον, ο Αμερικανός πρόεδρος δημοσίευσε στο κοινωνικό του δίκτυο Truth Social αυτό που φαίνεται να είναι η πρώτη εικόνα του Μαδούρο, που αιχμαλωτίστηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μέσα στην ημέρα της 3ης Ιανουαρίου, άρχισε να κυκλοφορεί στα κοινωνικά δίκτυα μια εικόνα, μεταξύ άλλων και από ελληνόφωνους χρήστες, όπως στο X εδώ και εδώ ή στο Facebook εδώ και εδώ, η οποία δείχνει τον Νικολάς Μαδούρο με χειροπέδες και περικυκλωμένο από στρατιώτες κατά την έξοδό του από ένα αεροσκάφος.
Η εικόνα αυτή αναπαράχθηκε, μεταξύ άλλων, από ελληνόφωνα μέσα ενημέρωσης όπως το ieidiseis.gr. Το ίδιο μέσο δημοσίευσε επίσης μια δεύτερη φωτογραφία, που δείχνει τον Μαδούρο μέσα σε αυτό που φαίνεται να είναι αεροσκάφος, ντυμένο στα λευκά και περιστοιχισμένο από Αμερικανούς στρατιώτες. Η ίδια εικόνα κοινοποιήθηκε και από μέσα ενημέρωσης στην Κύπρο, όπως το omegalive και το philenews, καθώς και από ελληνικά μέσα όπως το NewsIt, Το Βήμα, reader.gr, newsbomb.gr, Protothema.gr και parapolitika.gr. Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι τα συγκεκριμένα μέσα ενημέρωσης δημοσιεύουν παράλληλα και την αυθεντική φωτογραφία της σύλληψης του Μαδούρο.
Ωστόσο, οι εικόνες αυτές δεν είναι πραγματικές και έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Τι γνωρίζουμε
Μια αντίστροφη αναζήτηση εικόνας μάς επέτρεψε να εντοπίσουμε την εικόνα αυτή δημοσιευμένη σε λογαριασμό στο X με την ονομασία «Ian Weber». Εκεί, η εικόνα δημοσιεύεται χωρίς να διευκρινίζεται ότι πρόκειται για δημιουργία ΑΙ. Επιπλέον, στην περιγραφή του λογαριασμού αναφέρεται: «Economist and AI video art enthusiast!».
Η αντίστροφη αναζήτηση έδειξε επίσης ότι η εικόνα έχει δημιουργηθεί με την τεχνητή νοημοσύνη της Google, όπως φαίνεται στο παρακάτω στιγμιότυπο οθόνης:
Χρησιμοποιήσαμε επίσης το διαθέσιμο εργαλείο για την ανίχνευση εικόνων και βίντεο τεχνητής νοημοσύνης, Hive Moderation, το οποίο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη εικόνα έχει παραχθεί από τεχνητή νοημοσύνη με πιθανότητα 92,5%.
Όσον αφορά τη δεύτερη εικόνα, το εργαλείο ανίχνευσης εικόνων τεχνητής νοημοσύνης του InVID We Verify κατέδειξε ότι πρόκειται για εικόνα παραγόμενη από AI με πιθανότητα 92%.
Επιπλέον, η προσεκτική εξέταση της εικόνας αποκαλύπτει αλλοιώσεις που είναι τυπικές των εικόνων τεχνητής νοημοσύνης, όπως τα δάχτυλα του Μαδούρο, τα οποία εμφανίζονται κομμένα και δυσανάλογα μεγάλα.
Οι εικόνες αυτές έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη. Η πρώτη προέρχεται από δημιουργό εικόνων AI στο X. Εργαλεία ανίχνευσης εικόνων τεχνητής νοημοσύνης, όπως το Hive, έδειξαν επίσης ότι πρόκειται για εικόνες που έχουν παραχθεί από AI. Επιπλέον, ο Αμερικανός πρόεδρος δημοσίευσε στο κοινωνικό του δίκτυο Truth Social αυτό που φαίνεται να είναι η πρώτη εικόνα του Μαδούρο, που αιχμαλωτίστηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ισχυρισμός: Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπης Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν είναι δημοκρατικά εκλεγμένη
Συμπέρασμα: Παρότι η προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν εκλέγεται απευθείας από τους Ευρωπαίους πολίτες, εκλέγεται έμμεσα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο εκλέγεται από τους πολίτες της ΕΕ. Χωρίς θετική ψήφο του Κοινοβουλίου, ο διορισμός της είναι αδύνατος.
Στα μέσα Δεκεμβρίου, ένα βίντεο που δημοσίευσε στο Facebook ο Κύπριος ευρωβουλευτής Φειδίας Παναγιώτου υποστηρίζει παραπλανητικά ότι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, «δεν είναι δημοκρατικά εκλεγμένη». Στο βίντεο, ο ευρωβουλευτής δηλώνει στα αγγλικά:
«I want the leader of the European Union, which is now Ursula von der Leyen to be democratically elected, because now she is not elected. She comes, inside the European parliament, we say yes or no, but I think it is more of a show, than actually a vote, because she made deals with all the political parties from before, to vote for her, so it is not democratic at all what is happening to choose the leader of the European union, so we need to change that».
Το συγκεκριμένο βίντεο του Φειδία Παναγιώτου κοινοποιήθηκε εκατοντάδες φορές και συγκέντρωσε περισσότερες από 98.000 προβολές στο Facebook.
Ωστόσο, ο ισχυρισμός του ευρωβουλευτή σχετικά με την εκλογή της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ότι η συγκεκριμένη «δεν είναι δημοκρατικά εκλεγμένη» στερείται πλαισίου και είναι παραπλανητικός. Αν και είναι αλήθεια ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν εκλέγουν άμεσα τον ή την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την προεδρία εκλέγει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα μέλη του οποίου εκλέγονται απευθείας από τους πολίτες της ΕΕ.
Τι ισχύει
Η διαδικασία εκλογής της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιγράφεται αναλυτικά στον ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εδώ (αρχειοθετημένο εδώ). Κατά τις ευρωπαϊκές εκλογές (οι τελευταίες πραγματοποιήθηκαν το καλοκαίρι του 2024), οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκλέγουν τους ευρωβουλευτές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με άμεση καθολική ψηφοφορία (αρχειοθετημένο εδώ). Οι εκλογές αυτές καθορίζουν την πολιτική σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Αφού εκλεγεί το Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (αρχειοθετημένο εδώ), το οποίο αποτελείται από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων των 27 κρατών-μελών της ΕΕ και οι οποίοι είναι και οι ίδιοι δημοκρατικά εκλεγμένοι στις χώρες τους, προτείνει έναν υποψήφιο για την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η πρόταση αυτή οφείλει να λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών εκλογών, σύμφωνα με τις Συνθήκες της ΕΕ.
Στη συνέχεια, ο προτεινόμενος υποψήφιος τίθεται σε ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Έτσι, το Κοινοβούλιο εκλέγει τον πρόεδρο ή την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με απόλυτη πλειοψηφία των μελών του, δηλαδή με τουλάχιστον 361 ψήφους επί συνόλου 720. Αν ο υποψήφιος απορριφθεί, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οφείλει να προτείνει νέο υποψήφιο.
Αφού εκλεγεί ο ή η πρόεδρος, τα κράτη-μέλη της ΕΕ προτείνουν από έναν επίτροπο για τα διάφορα χαρτοφυλάκια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (αρχειοθετημένο εδώ). Ο πρόεδρος κατανέμει τα χαρτοφυλάκια και στη συνέχεια το σύνολο της Επιτροπής περνά από ακροάσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τελικά, το Κοινοβούλιο καλείται εκ νέου να εγκρίνει ή να απορρίψει την Επιτροπή στο σύνολό της.
Η εκλογή αυτή βασίζεται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και, ειδικότερα, στο άρθρο 17, παράγραφος 7, το οποίο προβλέπει ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προτείνει έναν υποψήφιο λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών εκλογών και ότι ο υποψήφιος αυτός πρέπει στη συνέχεια να εκλεγεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με απόλυτη πλειοψηφία.
Το θεσμικό αυτό πλαίσιο ενισχύθηκε ακριβώς με στόχο την αύξηση της δημοκρατικής νομιμοποίησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Πριν από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας το 2009, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο περιοριζόταν στο να «εγκρίνει» τον πρόεδρο που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Το άρθρο 17(7) της ΣΕΕ διεύρυνε τον ρόλο αυτό, αναθέτοντας ρητά στο Κοινοβούλιο την εξουσία να εκλέγει τον πρόεδρο της Επιτροπής και υποχρεώνοντας το Συμβούλιο να λαμβάνει υπόψη το αποτέλεσμα των ευρωπαϊκών εκλογών.
Στο πλαίσιο αυτό αναπτύχθηκε, από το 2014, ο μηχανισμός των Spitzenkandidaten («επικεφαλής υποψηφίων»). Τα κύρια ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα ορίζουν πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές έναν υποψήφιο για την προεδρία της Επιτροπής, ο οποίος διεξάγει προεκλογική εκστρατεία με συγκεκριμένο πολιτικό πρόγραμμα. Μετά τις εκλογές, θεωρείται ότι προκρίνεται ο υποψήφιος που συγκεντρώνει την υποστήριξη κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Ακόμη και όταν ο μηχανισμός αυτός δεν εφαρμόζεται αυστηρά, όπως συνέβη το 2019 με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η κοινοβουλευτική λογική παραμένει: ο προτεινόμενος υποψήφιος οφείλει να παρουσιάσει τις πολιτικές του προτεραιότητες, να διαβουλευτεί με τις κοινοβουλευτικές ομάδες και να συγκεντρώσει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των εκλεγμένων ευρωβουλευτών για να επικυρωθεί. Οι συζητήσεις και οι προγραμματικές διαπραγματεύσεις αυτές αποτελούν φυσιολογικό στοιχείο μιας κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και όχι «μυστικές συμφωνίες».
Συμπέρασμα
Παρότι η προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν προκύπτει από άμεση καθολική ψηφοφορία των πολιτών, ο τρόπος ανάδειξής της βασίζεται σε μια δημοκρατική διαδικασία που προβλέπεται από τις Ευρωπαϊκές Συνθήκες και συνδέει άμεσα τους πολίτες, μέσω της άμεσης καθολικής εκλογής των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τα κράτη-μέλη. Ο καθοριστικός ρόλος του Κοινοβουλίου, η απαίτηση συγκέντρωσης απόλυτης πλειοψηφίας και η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας αποσκοπούν ακριβώς στην ενδυνάμωση της δημοκρατικής νομιμοποίησης του ευρωπαϊκού εκτελεστικού οργάνου. Επομένως, η παρουσίαση του μηχανισμού ως «μη δημοκρατικού» ή ως προϊόν απλών «συμφωνιών» αποσιωπά την πραγματικότητα μιας κλασικής κοινοβουλευτικής λειτουργίας, που στηρίζεται στην αντιπροσώπευση, στον δημόσιο διάλογο και στην αναζήτηση πλειοψηφίας από εκλεγμένους εκπροσώπους.
Ισχυρισμός: Βίντεο που κυκλοφορεί στα ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρουσιάζει έναν Ουκρανό στρατιώτη να γονατίζει και να προσεύχεται όταν εντοπίζεται από ρωσικό drone FPV, ενώ ο Ρώσος χειριστής φέρεται να του «χαρίζει τη ζωή».
Συμπέρασμα: Το βίντεο είναι δημιουργημένο με Τεχνητή Νοημοσύνη. Ανάλυση με το εργαλείο Hive Detect έδειξε 74,6% πιθανότητα AI-generated βίντεο, ενώ σε συγκεκριμένα καρέ η πιθανότητα φτάνει το 91,3%. Το βίντεο εντάσσεται σε ευρύτερη καμπάνια παραπληροφόρησης με AI-generated περιεχόμενο που στοχεύει την αφήγηση του πολέμου στην Ουκρανία.
Το βίντεο κυκλοφόρησε τις τελευταίες ημέρες μέσω της σελίδας «Νικηφόρος Νέα» στο Facebook και αναπαράχθηκε από το Pronews.gr με τίτλο «Συγκλονιστικό: Ουκρανός στρατιώτης προσεύχεται να μην τον σκοτώσει ο χειριστής FPV και αυτός του χαρίζει την ζωή». Το Pronews αναφέρει ως πηγή τον λογαριασμό Instagram @okidoki_laza.
Η ανάρτηση συνοδεύεται από συναισθηματικά φορτισμένο σχολιασμό που παρουσιάζει τους Ρώσους χειριστές drone ως «ανθρώπινους» σε αντίθεση με τους Ουκρανούς.
Τι ισχύει
Το προφίλ Instagram @okidoki_laza φαίνεται να είναι λογαριασμός που παρέχει υπηρεσίες δημιουργίας/επεξεργασίας φωτογραφιών για έγγραφα και πορτραίτα, ειδικά φωτογραφίες για στρατιωτικά ή επίσημα έγγραφα. Προσθέτουν φόρμες, στολές, μετάλλια και χρησιμοποιούν ΑΙ για επεξεργασία ή δημιουργία φωτογραφιών και βίντεο. Δεν πρόκειται για αξιόπιστη πηγή στρατιωτικών πληροφοριών ή αυθεντικού υλικού από πεδία μαχών.
Το βίντεο αναλύθηκε με το εργαλείο Hive Detect, ένα σύστημα ανίχνευσης AI-generated περιεχομένου που χρησιμοποιείται από οργανισμούς ελέγχου γεγονότων διεθνώς.
Αποτελέσματα Hive Detect – 74,6% πιθανότητα AI-Generated Video
Αποτελέσματα ανάλυσης
Η συνολική αξιολόγηση έδειξε 74,6% πιθανότητα ότι πρόκειται για AI-Generated Video. Σε ανάλυση καρέ στο δευτερόλεπτο 00:08, η πιθανότητα AI-generated περιεχομένου έφτασε το 91,3%, με το σύστημα να αναγνωρίζει χαρακτηριστικά του Sora2 (23,1%), του text-to-video μοντέλου της OpenAI.
Λεπτομερή αποτελέσματα – 91,3% AI-Generated στο καρέ 00:08, με ανίχνευση Sora2
Το εργαλείο δεν εντόπισε deepfake (0%), δηλαδή δεν υπάρχει αντικατάσταση προσώπου πραγματικού ατόμου, αλλά ολόκληρη η σκηνή φαίνεται να είναι συνθετική. Η ομιλία δεν αξιολογήθηκε ως AI-generated (0%), ενώ η μουσική επένδυση έδειξε 13,1% πιθανότητα τεχνητής δημιουργίας, με χαρακτηριστικά του Suno (89,8%).
Ευρύτερη καμπάνια παραπληροφόρησης
Το συγκεκριμένο βίντεο εντάσσεται σε καταγεγραμμένη καμπάνια AI-generated παραπληροφόρησης. Σύμφωνα με έρευνα του NBC News (13 Δεκεμβρίου 2025), δεκάδες φαινομενικά αληθινά βίντεο που δημιουργήθηκαν με το Sora της OpenAI παρουσιάζουν Ουκρανούς στρατιώτες να κλαίνε, να παρακαλούν και να παραδίδονται.
Τα βίντεο διαδόθηκαν σε YouTube, TikTok, Facebook και X σε πολλαπλές γλώσσες, συμπεριλαμβανομένων ελληνικών, ρουμανικών, βουλγαρικών και πολωνικών. Το Kyiv Independent επιβεβαίωσε με χρήση του Hive Moderation ότι παρόμοια βίντεο δημιουργήθηκαν με το Sora.
Σύμφωνα με το Euromaidan Press, ο Ian Garner, ειδικός στη ρωσική προπαγάνδα στο Pilecki Institute, δήλωσε στο AFP ότι πρόκειται για «παλιά τακτική με νέα τεχνολογία», σημειώνοντας ότι τα βίντεο λειτουργούν «υποσκάπτοντας το ουκρανικό ηθικό, λέγοντας: κοίτα, αυτός είναι κάποιος σαν εσένα, θα μπορούσε να είναι ο αδερφός σου, ο πατέρας σου».
Το συγκεκριμένο βίντεο ακολουθεί ένα χαρακτηριστικό προπαγανδιστικό μοτίβο, παρουσιάζει τους Ουκρανούς στρατιώτες ως ευάλωτους και απελπισμένους, ενώ ταυτόχρονα εξιδανικεύει τους Ρώσους χειριστές drone ως επιεικείς και ανθρώπινους.
Το Pronews ενισχύει αυτό το αφήγημα γράφοντας ότι «από την άλλη πλευρά όμως, αυτή των Ουκρανών και των δυτικών μισθοφόρων χειριστών FPV, τέτοιες κινήσεις ανθρωπιάς είναι σπάνιες αν όχι καθόλου».
Συμπέρασμα
Το βίντεο είναι δημιουργημένο με Τεχνητή Νοημοσύνη. Ανάλυση με το εργαλείο Hive Detect έδειξε 74,6% πιθανότητα AI-generated βίντεο, ενώ σε συγκεκριμένα καρέ η πιθανότητα φτάνει το 91,3%. Το βίντεο εντάσσεται σε ευρύτερη καμπάνια παραπληροφόρησης με AI-generated περιεχόμενο που στοχεύει την αφήγηση του πολέμου στην Ουκρανία.
Ισχυρισμός: “Η εκθετική αύξηση των θανάτων από κάθε αιτία οδηγεί το FDA να ψάξει τι συμβαίνει. Όλοι δηλαδή ξέρουμε τι συμβαίνει, διότι γνωρίζουμε τι άλλαξε την τελευταία πενταετία. Απλά τώρα που πέφτει ο ένας πίσω από τον άλλο, είναι επιτακτική ανάγκη να το επιβεβαιώσουν και σε επίσημο επίπεδο, επιστημονικά.”
Συμπέρασμα: Ο ισχυρισμός ότι υπάρχει “εκθετική αύξηση θανάτων” από τα εμβόλια COVID-19 είναι παραπλανητικός και αντιφατικός στα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα. Το FDA πράγματι διενεργεί έρευνα, η οποία ξεκίνησε υπό τον Robert F. Kennedy Jr. και βασίστηκε σε διαρρεύσαν εσωτερικό έγγραφο χωρίς δημοσιευμένα δεδομένα. Η μεθοδολογία της έρευνας δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Τα εμβόλια COVID-19 έχουν αποδεδειγμένα σώσει εκατομμύρια ζωές παγκοσμίως. Οι σπάνιες σοβαρές παρενέργειες έχουν αναγνωριστεί και παρακολουθούνται. Το όφελος κινδύνου-οφέλους παραμένει συντριπτικά υπέρ του εμβολιασμού για την πλειονότητα των ανθρώπων σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες.
Στα social media κυκλοφορεί ισχυρισμός ότι ο αμερικανικός οργανισμός φαρμάκων (FDA) διενεργεί έρευνα για “εκθετική αύξηση” θανάτων που οφείλονται στα εμβόλια κατά της COVID-19. Ο ισχυρισμός προβλέπει “μαζικές αγωγές” με “πλέον στοιχεία για το δικαστήριο” και κατηγορεί όσους ενθάρρυναν τον εμβολιασμό για “ανθρωποκτονία από πρόθεση ή ανθρωποκτονία εξ αμελείας”. Ο ισχυρισμός επικαλείται, αρθρο του Sigmalive, που δημοσίευσε άρθρο με τίτλο “ΗΠΑ: Έρευνα για πιθανούς θανάτους από τα εμβόλια κατά της covid-19” .
Τι ισχύει
Το FDA πράγματι διενεργεί έρευνα για πιθανούς θανάτους που σχετίζονται με εμβόλια COVID-19. Αυτό επιβεβαιώθηκε από τον Άντριου Νίξον, εκπρόσωπο του αμερικανικού Υπουργείου Υγείας, στο Γαλλικό Πρακτορείο (AFP) στις 10 Δεκεμβρίου 2025, επιβεβαιώνοντας δημοσιεύματα του Bloomberg και της Washington Post (Πηγή). Όπως ανέφερε το Sigmalive, “Η FDA διενεργεί έρευνα σε βάθος σε διάφορες ηλικιακές ομάδες όσον αφορά πιθανούς θανάτους οφειλόμενους στα εμβόλια κατά της COVID” (Πηγή). Η έρευνα ξεκίνησε αρχικά εστιάζοντας σε παιδιά, αλλά έχει επεκταθεί να περιλαμβάνει όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Τι δεν ισχύει ή είναι παραπλανητικό
Δεν υπάρχει “εκθετική αύξηση θανάτων” από τα εμβόλια COVID-19. Πολλαπλές μεγάλης κλίμακας μελέτες από χώρες με αξιόπιστα συστήματα υγειονομικών δεδομένων (Ηνωμένο Βασίλειο, Ισραήλ, σκανδιναβικές χώρες) έχουν εξετάσει τη θνησιμότητα από όλες τις αιτίες σε εμβολιασμένους έναντι ανεμβολίαστων πληθυσμών (Πηγή 1, Πηγή 2, Πηγή 3). Οι μελέτες αυτές καταλήγουν με συνέπεια ότι ο εμβολιασμός συνδέεται με μειωμένη θνησιμότητα, όχι με αυξημένη.
Η έρευνα ξεκίνησε από τον Robert F. Kennedy Jr., ο οποίος πρόσφατα ανέλαβε υπουργός Υγείας στην κυβέρνηση Trump (Πηγή). Σύμφωνα με ανησυχίες που έχουν εκφραστεί, ο Robert F. Kennedy Jr. και άλλοι με παρόμοιες θέσεις χρησιμοποιούν τη θέση τους στην αμερικανική κυβέρνηση με τρόπο που προκαλεί ανησυχίες σχετικά με την επιστημονική αξιοπιστία (Πηγή).
Ο Robert F. Kennedy Jr. αποτελεί κεντρική φιγούρα του παγκόσμιου αντιεμβολιαστικού κινήματος, με τεκμηριωμένο ιστορικό διάδοσης ψευδών επιστημονικών ισχυρισμών που εκτείνεται πέρα από την πανδημία COVID-19. Η δράση του περιλαμβάνει την επίμονη προώθηση της καταρριφθείσας θεωρίας σύνδεσης εμβολίων-αυτισμού και τη στοχοποίηση συγκεκριμένων πληθυσμών, όπως στην περίπτωση της Σαμόα το 2019, όπου η ρητορική του συνέβαλε στη μείωση των εμβολιασμών και σε μια θανατηφόρα επιδημία ιλαράς. Μέσω της οργάνωσής του Children’s Health Defense, έχει χαρακτηριστεί από ερευνητές ως βασικός παραγωγός παραπληροφόρησης, χρησιμοποιώντας συχνά ιστορικές ανακρίβειες και διαστρεβλωμένα ιατρικά δεδομένα, όπως ο ισχυρισμός ότι το εμβόλιο COVID-19 ήταν “το πιο θανατηφόρο στην ιστορία”, για να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στη δημόσια υγεία (Πηγή 1, Πηγή 2, Πηγή 3).
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ο Kennedy ισχυρίστηκε ότι τα εμβόλια αυτά ήταν “τα πιο θανάσιμα που κατασκευάστηκαν ποτέ”, ενώ είχε φτάσει στο σημείο να πει στον Τύπο κατά τη διάρκεια εκδήλωσης ότι ο ιός “ήταν εθνοφυλετικά στοχευμένος για να πλήξει τους λευκούς και τους μαύρους, αλλά όχι τους (εβραίους) Ασκενάζι και τους Κινέζους” (Πηγή). Δηλώσεις που ανακάλεσε κατόπιν. Ο Kennedy προώθησε επίσης την ταινία Medical Racism: The New Apartheid, η οποία στόχευε συγκεκριμένα την αφροαμερικανική κοινότητα, διαδίδοντας τον ισχυρισμό ότι τα εμβόλια COVID-19 μπορεί να είναι επιβλαβή ή αναποτελεσματικά για τα παιδιά μαύρης φυλής λόγω γενετικών διαφορών (Πηγή).
Δέκα πρώην ανώτερα στελέχη του FDA εξέφρασαν δημόσια ανησυχία και κάλεσαν να επιδειχθεί σύνεση, υπενθυμίζοντας ότι δεν έχει δημοσιοποιηθεί καμία εξήγηση σχετικά με τις διαδικασίες και τις αναλύσεις που οδήγησαν σε αυτή την αναδρομική εκτίμηση (Πηγή). Αυτό υποδηλώνει ότι η έρευνα δεν ακολουθεί τυποποιημένες επιστημονικές μεθοδολογίες και συνιστά σημαντική απόκλιση από τις συνήθεις πρακτικές του οργανισμού.
Η έρευνα βασίστηκε σε εσωτερικό έγγραφο που διέρρευσε, χωρίς αποδεικτικά στοιχεία (Πηγή). Αρχικά επρόκειτο να επικεντρωθεί σε πιθανούς θανάτους παιδιών, ωστόσο τις τελευταίες εβδομάδες πυροδότησε νέα πολεμική μετά τη διαρροή εσωτερικού εγγράφου στα τέλη Νοεμβρίου. Το σημείωμα, που αποδίδεται σε ανώτερο στέλεχος του FDA, έκανε λόγο για τουλάχιστον δέκα θανάτους παιδιών εξαιτίας των εμβολίων αυτών, χωρίς να προσκομίζεται καμία απόδειξη. Η μεθοδολογία της έρευνας παραμένει ασαφής, καθώς εκπρόσωπος του Υπουργείου απέφυγε να διευκρινίσει πότε θα δημοσιοποιηθούν τα συμπεράσματά της (Πηγή, Πηγή 2).
Τα εμβόλια COVID-19 διαθέτουν εκτενώς τεκμηριωμένη ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Το ίδιο το άρθρο του Sigmalive το αναγνωρίζει: «Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια των εμβολίων κατά της νόσου που προκαλεί ο νέος κορονοϊός έχουν επιβεβαιωθεί από διάφορες μελέτες, ενώ έχουν καταγραφεί σπάνιες περιπτώσεις σοβαρών παρενεργειών, οι οποίες όμως δεν έθεσαν υπό αμφισβήτηση το όφελος του εμβολιασμού της πλειονότητας των πολιτών όλων των ηλικιακών κατηγοριών, σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές στις περισσότερες χώρες του κόσμου» (Πηγή).
Πολιτική παρέμβαση στη δημόσια υγεία
Η κατάσταση αυτή αντανακλά μια επικίνδυνη πολιτικοποίηση της επιστήμης και των υγειονομικών υπηρεσιών (Πηγή). Η έρευνα διεξάγεται σε μια περίοδο κατά την οποία πληθαίνουν οι καταγγελίες για αυξανόμενη πολιτική παρέμβαση στη δημόσια υγεία, μετά την ανάληψη καθηκόντων από τον Ρόμπερτ Κένεντι τζούνιορ, ο οποίος επιχειρεί να μεταβάλει εκ θεμελίων την εμβολιαστική πολιτική των ΗΠΑ. Ο διορισμός του Kennedy, γνωστού αμφισβητία των εμβολίων, στη θέση του υπουργού Υγείας συνιστά απειλή για τη δημόσια υγεία που βασίζεται σε επιστημονικά τεκμηριωμένες αποδείξεις. Η έρευνα φαίνεται περισσότερο ως προσπάθεια επικύρωσης προϋπαρχουσών αντιεμβολιαστικών ιδεολογιών παρά ως γνήσια επιστημονική διερεύνηση (Πηγή 1, Πηγή 2, Πηγή 3, Πηγή 4).
Ο ισχυρισμός περί «μαζικών αγωγών με συντριπτικά αποδεικτικά στοιχεία» διακινείται αδιάκοπα από το 2021, χωρίς να έχει υλοποιηθεί, καθώς στερείται νομικής και επιστημονικής βάσης. Η πολυδιαφημισμένη «Δίκη της Νυρεμβέργης 2.0» για δήθεν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ σε κανένα αναγνωρισμένο δικαστήριο, ενώ ο βασικός εμπνευστής της, Reiner Fuellmich, συνελήφθη τελικά για οικονομικές ατασθαλίες και όχι για τη δράση του κατά των εμβολίων (Πηγή). Δικαστήρια στις ΗΠΑ και την Ευρώπη απορρίπτουν συστηματικά προσφυγές που βασίζονται σε παρερμηνείες δεδομένων, όπως οι αναφορές VAERS, καθώς τα επιστημονικά δεδομένα από τη χορήγηση δισεκατομμυρίων δόσεων επιβεβαιώνουν συντριπτικά την ασφάλεια των εμβολίων. Οι όποιες νομικές εξελίξεις περιορίζονται σε μεμονωμένες αποζημιώσεις για εξαιρετικά σπάνιες και ήδη γνωστές παρενέργειες, όπως συγκεκριμένες μορφές θρομβώσεων, χωρίς να επιβεβαιώνουν θεωρίες συνωμοσίας περί γενικευμένης βλάβης ή σκόπιμης στόχευσης του πληθυσμού (Πηγή).
Το πλαίσιο που λείπει
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτίμησε σχεδόν 15 εκατομμύρια θανάτους υπερβάλλουσας θνησιμότητας παγκοσμίως την περίοδο 2020-2021, σε ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο Nature το 2023 (Πηγή). Μελέτη στο Lancet Regional Health – Europe (2024) έδειξε ότι οι γεωγραφικές διαφορές στην ευρωπαϊκή υπερβάλλουσα θνησιμότητα 2020-2023 συνδέονταν με κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες και υποβέλτιστα ποσοστά εμβολιασμού (Πηγή). Μοντελοποιητική μελέτη στο Lancet Infectious Diseases εκτίμησε ότι ο εμβολιασμός απέτρεψε 19,8 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως τον πρώτο χρόνο (Πηγή), ενώ πρόσφατη γαλλική μελέτη σε 28 εκατομμύρια ενήλικες, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open (Δεκέμβριος 2025), δεν διαπίστωσε αύξηση θνησιμότητας από τα εμβόλια mRNA, αλλά αντίθετα κατέγραψε 74% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από COVID-19 (Πηγή). Το Retraction Watch έχει καταγράψει πολυάριθμες αποσύρσεις μελετών που ισχυρίζονταν βλάβες από εμβόλια, συμπεριλαμβανομένων εργασιών του Peter McCullough και παραπλανητικής μελέτης στο BMJ Public Health (Πηγή). Παράλληλα, δώδεκα πρώην επίτροποι του FDA δημοσίευσαν επιστολή στο New England Journal of Medicine, εκφράζοντας ανησυχία για «σαρωτικούς νέους ισχυρισμούς του FDA σχετικά με την ασφάλεια των εμβολίων» χωρίς επαρκή υποστηρικτικά δεδομένα (Πηγή), ενώ ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, Kennedy, έχει περικόψει τη χρηματοδότηση για τα εμβόλια mRNA, αντικατέστησε όλα τα μέλη της συμβουλευτικής επιτροπής εμβολίων του CDC και κατεύθυνε τον οργανισμό να συμπεριλάβει ψευδείς ισχυρισμούς που συνδέουν τον αυτισμό με τα εμβόλια (Πηγή).
Συμπέρασμα
Ο ισχυρισμός ότι υπάρχει “εκθετική αύξηση θανάτων” από τα εμβόλια COVID-19 είναι παραπλανητικός και αντιφατικός στα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα. Το FDA πράγματι διενεργεί έρευνα, η οποία ξεκίνησε υπό τον Robert F. Kennedy Jr. και βασίστηκε σε διαρρεύσαν εσωτερικό έγγραφο χωρίς δημοσιευμένα δεδομένα. Η μεθοδολογία της έρευνας δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Τα εμβόλια COVID-19 έχουν αποδεδειγμένα σώσει εκατομμύρια ζωές παγκοσμίως. Οι σπάνιες σοβαρές παρενέργειες έχουν αναγνωριστεί και παρακολουθούνται. Το όφελος κινδύνου-οφέλους παραμένει συντριπτικά υπέρ του εμβολιασμού για την πλειονότητα των ανθρώπων σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες.
Ισχυρισμός: Εικόνα του Γιώργου Γαβριήλ συνοδεύεται από την παρατήρηση: “ΝΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΗ. Στην Blu Iris Gallery στην Πάφο εκτίθενται αυτή την ώρα, έργα που βεβηλώνουν συνειδητά τον Χριστό, την Παναγία και τα ιερότερα σύμβολα της Ορθόδοξης Πίστης. Πρόκειται για ωμή βλασφημία, όχι για τέχνη. Όποιος την παρουσιάζει και όποιος τη στηρίζει, φέρει ακέραιη ευθύνη.”
Συμπέρασμα: Η εικόνα που δημιουργήθηκε από σελίδα του Facebook και κοινοποιήθηκε από τον Ευθύμιο Δίπλαρο, προκαλώντας αντιδράσεις, αποτελεί προϊόν κολάζ, δηλαδή συρραφής από διάφορα έργα του Γιώργου Γαβριήλ και όχι ένα μοναδικό έργο. Η εικόνα έχει τροποποιηθεί, χωρίς να αναφέρεται ρητά, δημιουργώντας λανθασμένες εντυπώσεις στους αναγνώστες.
Στις 13 Δεκεμβρίου 2025, ο βουλευτής και αναπληρωτής πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού, ΕυθύμιοςΔίπλαρος, έκανε ανάρτηση στο Facebook στην οποία αναφέρθηκε σε έργα του ζωγράφου Γιώργου Γαβριήλ τα οποία εκτίθενται στην Γκαλερί Τέχνης Blu Iris στην Πάφο και τα οποία θεωρεί ότι “βεβηλώνουν συνειδητά τον Χριστό, την Παναγία και τα ιερότερα σύμβολα της Ορθόδοξης Πίστης“. Προσθέτει ότι “πρόκειται για ωμή βλασφημία, όχι για τέχνη” και ότι “Η ανοχή σε τέτοιες πράξεις δεν είναι ουδετερότητα, είναι συνενοχή.”. Ταυτόχρονα απαιτεί σε “άμεση απόσυρση των έργων, ξεκάθαρη δημόσια τοποθέτηση από κόμματα και θεσμούς και εξέταση κάθε νόμιμης ευθύνης“. Η ανάρτηση αυτή συνοδευόταν από μία εικόνα με δημιουργίες του Γιώργου Γαβριήλ που περιέχουν θρησκευτικά και πολιτικά πρόσωπα και συμβολισμούς.
Ακολουθεί η ανάρτηση του Ευθύμιου Δίπλαρου:
Η ανάρτηση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, με την έκθεση να σχολιάζεται έντονα αρνητικά από την πρόεδρο της Κυπριακής Βουλής Αννίτα Δημητρίου, η οποία μεταξύ άλλων ανέφερε “Η ελευθερία της έκφρασης δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για τη χυδαιότητα. Και η χυδαιότητα, όσο κι αν ντύνεται με «προοδευτικές» θεωρίες, παραμένει χυδαιότητα“και το ΕΛΑΜ να καταθέτει καταγγελία στην αστυνομία εναντίον του ζωγράφου, καλώντας “την αστυνομία όπως προβεί στη δέουσα διερεύνηση ώστε το εν λόγω πρόσωπο αλλά και όλοι υπεύθυνοι να διωχθούν και να τιμωρηθούν με τις συνέπειες που προβλέπονται στον ποινικό κώδικα” και συγκεκρεμένα με βάση τα άρθρα 141 και 142 του ΠΚ.
Τι ισχύει
Ο ζωγράφος Γιώργος Γαβριήλ έχει απασχολήσει επανειλημμένα την κοινή γνώμη με τα έργα του τα οποία απεικονίζουν συχνά θρησκευτικά και πολιτικά σύμβολα με αντισυμβατικό τρόπο. Εξ ου και η ονομασία “Antisystemic Art” της έκθεσης που είχε προγραμματιστεί στην Γκαλερί Blu Iris στην Πάφο. Στο παρελθόν ο ζωγράφος δέχθηκε επιθέσεις σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο.
Η έκθεση στην Γκαλερί Τέχνης Blu Iris στην Πάφο είχε προγραμματιστεί από τις 13 Δεκεμβρίου 2025 μέχρι τις 16 Ιανουαρίου 2026.
Ο Γιώργος Γαβριήλ σε δική του ανάρτηση ισχυρίστηκε ότι η εικόνα που προκάλεσε τις αντιδράσεις αποτελεί “προϊόν κολλάς του Αντιπροέδρου του Δημοκρατικού Συναγερμού κύριου Ευθύμιου Δίπλαρου, ο οποίος έκοψε κομμάτια από διάφορα έργα μου και τα ένωσε, στην προσπάθεια του να δημιουργήσει εντυπώσεις.”
Σε δεύτερο χρόνο, ο ίδιος ο Ευθύμιος Δίπλαρος παραδέχθηκε ότι τα έργα αυτά δεν εμφανίζονται μαζί αλλά είναι προϊόν κολάζ της σελίδας “Κύπρος Πατρίδα Μου”, όπου και πρωτοεμφανίστηκε η εικόνα με τη σχετική ανάρτηση:
Η Γκαλερί Τέχνης ακύρωσε την έκθεση, ενώ ο ίδιος ο ζωγράφος ισχυρίστηκε ότι η ακύρωση ήταν το αποτέλεσμα απειλών κατά της ζωής του ιδιοκτήτη της Γκαλερί.
Πράγματι, η σελίδα “Κύπρος Πατρίδα μου” στο Facebook, παραδέχτηκε πως το κολάζ ήταν δημιούργημά τους:
Αναζητώντας τα έργα του Γιώργου Γαβριήλ, διαπιστώσαμε και εμείς πως όντως η αρχική εικόνα αποτελεί προϊόν συρραφής διάφορων έργων του. Μάλιστα, έχουν τοποθετηθεί με τέτοιο τρόπο ούτως ώστε να φαίνονται ανδρικά γεννητικά όργανα που μπορεί να ερμηνευτεί πως ανήκουν στο σώμα του Χριστού. Στην πραγματικότητα, είναι δυο εντελώς ξεχωριστά έργα όπως μπορείτε να δείτε στο παρακάτω κολάζ που δημιουργήσαμε εμείς:
Συμπέρασμα
Η εικόνα που δημιουργήθηκε από σελίδα του Facebook και κοινοποιήθηκε από τον Ευθύμιο Δίπλαρο, προκαλώντας αντιδράσεις, αποτελεί προϊόν κολάζ, δηλαδή συρραφής από διάφορα έργα του Γιώργου Γαβριήλ και όχι ένα μοναδικό έργο. Η εικόνα έχει τροποποιηθεί, χωρίς να αναφέρεται ρητά, δημιουργώντας λανθασμένες εντυπώσεις στους αναγνώστες.
Σημείωση προς τους αναγνώστες: Το παρόν άρθρο περιλαμβάνει εικόνες και αναφορές με έντονους και αμφιλεγόμενους θρησκευτικούς συμβολισμούς, οι οποίοι ενδέχεται να ενοχλήσουν μέρος του κοινού. Οι απεικονίσεις εντάσσονται στο πλαίσιο της ανάλυσης και δεν έχουν στόχο την προσβολή θρησκευτικών πεποιθήσεων. Για λόγους σεβασμού, τα επίμαχα σημεία στις εικόνες έχουν θολωθεί.
Ισχυρισμός: Το νέο εμβόλιο modRNA γρίπης της Pfizer ήταν μια “πλήρης αποτυχία”, η μελέτη αποτελεί “σκάνδαλο” και “εξαπάτηση”, και τα δεδομένα δείχνουν σοβαρά σήματα κινδύνου (όπως αναπνευστική ανεπάρκεια και θανάτους) που αποκρύφθηκαν.
Συμπέρασμα: Παραπλανητικό. Η μελέτη πέτυχε τον πρωταρχικό της στόχο, δείχνοντας ανώτερη αποτελεσματικότητα έναντι της Γρίπης Α. Οι ισχυρισμοί περί “σκανδάλου” βασίζονται σε παρερμηνεία των τυπικών διαδικασιών κλινικών δοκιμών (όπως η χρήση ενεργού ελέγχου). Αν και το εμβόλιο προκαλεί συχνότερα ήπιες παρενέργειες (πυρετό), τα συνολικά ποσοστά σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών και θανάτων ήταν παρόμοια με το συμβατικό εμβόλιο.
Δημοσιεύσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (εδώ και εδώ), βασισμένες σε άρθρα του Children’s Health Defense και του Alex Berenson, υποστηρίζουν ότι η Pfizer και το ιατρικό περιοδικό New England Journal of Medicine (NEJM) συνεργάστηκαν για να καλύψουν την αποτυχία και την επικινδυνότητα του νέου modRNA εμβολίου γρίπης. Οι αναρτήσεις επικαλούνται τα αποτελέσματα της Φάσης 3 (μελέτη C4781004 / NCT05540522) που δημοσιεύθηκαν τον Νοέμβριο του 2025, κάνοντας λόγο για “εγκληματική χειραγώγηση”.
Τι ισχύει
Η μελέτη με τίτλο “Efficacy, Immunogenicity, and Safety of Modified mRNA Influenza Vaccine” δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine στις 19 Νοεμβρίου 2025 (Πηγή). Πρόκειται για τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή φάσης 3 που διεξήχθη σε τρεις χώρες (ΗΠΑ, Νότια Αφρική, Φιλιππίνες) κατά τις εποχές γρίπης 2022-2023, με συνολικά περίπου 45,000 συμμετέχοντες σε δύο ηλικιακές κοόρτες: 18-64 ετών (~18,500 άτομα) και 65+ ετών (~27,000 άτομα).
Ισχυρισμός 1: “Ήταν πλήρης αποτυχία!”
Ανακριβές. Το εμβόλιο πέτυχε τον πρωτεύοντα στόχο, ήταν στατιστικά ανώτερο (superior) από το συμβατικό εμβόλιο στην πρόληψη της γρίπης τύπου Α (H1N1, H3N2), η οποία προκαλεί τη σοβαρότερη νόσηση. Υστέρησε μόνο στη γρίπη τύπου Β (που ήταν σπάνια στη μελέτη) (Πηγή).
Ισχυρισμός 2: “Σκάνδαλο: Δεν συμπεριέλαβαν τους άνω των 70.”
Παραπλανητικό. Η πρωτεύουσα ανάλυση αποτελεσματικότητας σχεδιάστηκε για τις ηλικίες 18-64. Αυτό σήμαινε ότι η στατιστική ισχύς της μελέτης (η ικανότητά της να ανιχνεύσει μια διαφορά) επικεντρώθηκε στην απόδειξη της αποτελεσματικότητας σε αυτό το νεότερο ηλικιακό φάσμα. Οι άνω των 65 συμπεριλήφθηκαν σε ξεχωριστή ομάδα για έλεγχο ασφάλειας και ανοσογονικότητας. Για τους >65 ετών, οι ρυθμιστικές αρχές συχνά απαιτούν σύγκριση με ένα εμβόλιο υψηλής δόσης (High-Dose) ή ενισχυμένο (Adjuvanted), καθώς αυτά τα εμβόλια θεωρούνται το πρότυπο φροντίδας (standard of care) για αυτή την ομάδα. Η μελέτη χρησιμοποίησε ένα τυπικό τετραδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο (QIV) ως ομάδα ελέγχου, το οποίο ενδέχεται να μην ήταν ο βέλτιστος συγκριτικός παράγοντας για την αποτελεσματικότητα στους ηλικιωμένους. Η αναγραφή της μέσης ηλικίας (43.9 έτη) είναι τυπική στατιστική πρακτική, όχι απόκρυψη (Πηγή).
Ισχυρισμός 3: “Χρησιμοποίησαν εμβόλιο γρίπης για control και όχι φυσιολογικό ορό (placebo)! Απάτη για να κρύψουν επιπλοκές.”
Ανακριβές. Η χρήση Ενεργού Συγκριτικού Παράγοντα (Active Comparator) είναι το επιστημονικό και ηθικό πρότυπο. Όταν υπάρχει ήδη εγκεκριμένο εμβόλιο, είναι ανήθικο να αφήσεις τους συμμετέχοντες απροστάτευτους (με placebo). Στόχος είναι να φανεί αν το νέο εμβόλιο είναι καλύτερο από το υπάρχον. Η βασική πηγή για τις Κλινικές Οδηγίες (Clinical Trial Guidelines) που επιβάλλουν τη χρήση ενεργού συγκριτικού παράγοντα (Active Control) αντί για εικονικό φάρμακο (placebo) σε περιπτώσεις όπως αυτή της μελέτης της Pfizer, προέρχεται από δύο διεθνώς αναγνωρισμένα πλαίσια: τη Διακήρυξη του Ελσίνκι και τις ρυθμιστικές οδηγίες ICH E10.
Ισχυρισμός 4: “Η Pfizer έγραψε modRNA αντί για mRNA για να εξαπατήσει.”
Λάθος. Ο όρος modRNA (nucleoside-modified RNA) είναι ο τεχνικά ακριβής επιστημονικός όρος. Αναφέρεται στην τροποποίηση των νουκλεοσιδίων που είναι απαραίτητη για να είναι το εμβόλιο ασφαλές και αποτελεσματικό. Στη σελίδα 434, στον πίνακα των συντομογραφιών (Abbreviation Term), ορίζεται ρητά: modRNA: nucleoside-modified messenger ribonucleic acid (πυρηνιδιο-τροποποιημένο αγγελιοφόρο ριβονουκλεϊκό οξύ) (Πηγή).
Ισχυρισμός 5:“Οι εξετάσεις έγιναν σε κεντρικό εργαστήριο στις ΗΠΑ για να ‘μαγειρέψουν’ τα αποτελέσματα (PCR).”
Ανακριβές. Η ανάλυση σε Κεντρικό Εργαστήριο επιβάλλεται για τη διασφάλιση ποιότητας. Εξασφαλίζει ότι όλα τα δείγματα (ανεξαρτήτως χώρας προέλευσης) ελέγχονται με τα ίδια ακριβώς μηχανήματα και κριτήρια, διατηρώντας την τυφλότητα της μελέτης. Το κεντρικό εργαστήριο λαμβάνει τα δείγματα με κωδικούς. Δεν γνωρίζει αν το δείγμα προέρχεται από την ομάδα του mRNA εμβολίου ή από την ομάδα του συμβατικού εμβολίου (QIV). Αυτό εγγυάται ότι ο τεχνικός δεν μπορεί να ρυθμίσει τους κύκλους (Ct value) ή να ερμηνεύσει τα αποτελέσματα με προκατάληψη (Πηγή).
Ισχυρισμός 6: “Περισσότεροι πέθαναν στην ομάδα του mRNA.”
Ανακριβές. Στο σύνολο της μελέτης (~45.000 άτομα) καταγράφηκαν λιγότεροι θάνατοι στην ομάδα του mRNA. mRNA: 7 θάνατοι, Συμβατικό: 9 θάνατοι. Κανένας θάνατος δεν κρίθηκε σχετιζόμενος με το εμβόλιο (Πηγή – All-Cause Mortality).
Ισχυρισμός 7: “Σήματα κινδύνου για Νεφρική Βλάβη.”
Αριθμητικά Ακριβές / Κλινικά Μη Σημαντικό. Στην ομάδα >65 ετών, το εμβόλιο modRNA είχε 16 περιστατικά έναντι 7 περιστατικών για το συμβατικό εμβόλιο. Oι ερευνητές της μελέτης κατέληξαν ότι η διαφορά σε αυτό το συγκεκριμένο συμβάν ήταν τυχαία και δεν σχετίζεται με το εμβόλιο, κρίνοντας το εύρημα ως μη κλινικά σημαντικό (Πηγή – Adverse Events).
Ισχυρισμός 8: “Σχεδόν 3 φορές περισσότερα περιστατικά Οξείας Αναπνευστικής Ανεπάρκειας.”
Αριθμητικά Ακριβές / Κλινικά Μη Σημαντικό. Υπήρξαν 8 περιστατικά στην ομάδα mRNA έναντι 3 στην ομάδα ελέγχου. Οι ερευνητές έκριναν ότι, λόγω των πολύ μικρών αριθμών και της απουσίας μηχανισμού συσχέτισης, το εύρημα είναι τυχαίο. Δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά στο σύνολο των σοβαρών συμβάντων (Πηγή – Adverse Events).
Ισχυρισμός 9: “Αρνητική επίδοση (αύξηση γρίπης) στους ηλικιωμένους.
Ανακριβές. H σχετική αποτελεσματικότητα του εμβολίου (RVE) στην ομάδα 65+ ετών βρέθηκε να είναι περίπου -5.8. Στις μελέτες εμβολίων, ένα αρνητικό ποσοστό σημαίνει ότι παρατηρήθηκαν περισσότερα κρούσματα (σε αυτή την περίπτωση, εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης) στην ομάδα που έλαβε το νέο εμβόλιο (modRNA) σε σύγκριση με την ομάδα που έλαβε το συμβατικό εμβόλιο (QIV). Ωστόσο, δεν υπάρχει απόδειξη που να δείχνει ότι το εμβόλιο παρούσιασε αρνητική απόδοση (δηλαδή, αύξηση της γρίπης), αλλά ότι δεν παρείχε προστασία καλύτερη από το συμβατικό εμβόλιο (Πηγή – Results).
Ισχυρισμός 10:”Το mRNA έχει περισσότερες επιπλοκές.”
Αληθές (για ήπιες παρενέργειες). Το mRNA εμβόλιο προκαλεί συχνότερα αντιδραστικότητα (πυρετό, κόπωση, πονοκέφαλο, πόνο στο χέρι). Αυτές είναι παροδικές και αναμενόμενες, αλλά όχι επικίνδυνες για τη ζωή. Η τεχνολογία mRNA είναι γνωστό ότι προκαλεί ισχυρότερη διέγερση του έμφυτου ανοσοποιητικού συστήματος κατά την εισαγωγή του. Αυτή η διέγερση είναι απαραίτητη για την αποτελεσματικότητα, αλλά εκδηλώνεται με αυξημένα ποσοστά αντιδραστικότητας (πυρετός, πόνος, κόπωση). Οι παρενέργειες αυτές είναι ήπιες ή μέτριες, παροδικές (διαρκούν 1-2 ημέρες) και δεν θεωρούνται σοβαρές (Πηγή).
Ισχυρισμός 11:”Δημοσιεύτηκε χωρίς ημερομηνία κρίσης / Σιωπηρή ανάρτηση εκτός προθεσμίας.”
Αρχικά, το NEJM δεν δημοσιεύει ημερομηνίες παραλαβής ή αποδοχής στα online άρθρα του ως πρακτική του περιοδικού. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξε peer review. Αντίθετα, το NEJM εφαρμόζει μία από τις πιο αυστηρές διαδικασίες αξιολόγησης παγκοσμίως. Κάθε άρθρο εξετάζεται από τουλάχιστον πέντε ειδικούς (συντάκτες, reviewers, στατιστικούς) και μόνο το 5% των υποβολών δημοσιεύεται. Η απουσία ημερομηνιών αντικατοπτρίζει τον τρόπο μορφοποίησης του περιοδικού, όχι την απουσία επιστημονικού ελέγχου (Πηγή).
Όσον αφορά την καθυστέρηση στο ClinicalTrials.gov, ναι, υπήρξε παράβαση των κανονισμών που απαιτούν ανάρτηση αποτελεσμάτων εντός 12 μηνών από την ολοκλήρωση της μελέτης. Η καθυστέρηση 14 μηνών είναι τεχνικά λάθος αλλά συμβαίνει αρκετά συχνά στην πράξη λόγω του χρόνου που χρειάζεται για ανάλυση δεδομένων, συγγραφή, και peer review. Σύμφωνα με έρευνες, ο μέσος χρόνος από την ολοκλήρωση μιας μελέτης μέχρι τη δημοσίευση είναι 19-21 μήνες. Το κρίσιμο είναι ότι τα δεδομένα τελικά δημοσιεύθηκαν πλήρως και μετά από αυστηρό επιστημονικό έλεγχο από το NEJM (Πηγή).
Συμπέρασμα
Παραπλανητικό. Η μελέτη πέτυχε τον πρωταρχικό της στόχο, δείχνοντας ανώτερη αποτελεσματικότητα έναντι της Γρίπης Α. Οι ισχυρισμοί περί “σκανδάλου” βασίζονται σε παρερμηνεία των τυπικών διαδικασιών κλινικών δοκιμών (όπως η χρήση ενεργού ελέγχου). Αν και το εμβόλιο προκαλεί συχνότερα ήπιες παρενέργειες (πυρετό), τα συνολικά ποσοστά σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών και θανάτων ήταν παρόμοια με το συμβατικό εμβόλιο.
